کاهش ۳۳ درصدی هزینه فقرا؛ دهک دهم چطور رفاهش را حفظ کرد؟

بر اساس داده‌های مرکز آمار، خانوارهای کم‌درآمد در فاصله سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ بیشترین فشار اقتصادی را متحمل شده‌اند. در حالی که میانگین هزینه خانوارها در کشور حدود ۱۰ درصد کاهش یافته، این کاهش برای دهک‌های پایین درآمدی به مراتب شدیدتر بوده است.

شکاف عمیق در کاهش هزینه‌ها

بررسی‌ها نشان می‌دهد افت هزینه در دهک‌های مختلف بسیار نابرابر بوده است. هزینه‌های دهک اول (کم‌درآمدترین) ۳۳.۶ درصد کاهش یافته، در حالی که هزینه‌های دهک دهم (پردرآمدترین) ۱.۲ درصد افزایش داشته است. دهک‌های دوم تا پنجم نیز کاهشی بیشتر از میانگین ۱۰ درصدی کشور را تجربه کرده‌اند. دهک‌های ششم تا نهم کاهشی معادل میانگین ملی داشته‌اند و دهک دهم تنها دهکی است که توانسته سطح رفاهی خود را حفظ کند.

افزایش نابرابری و پیامدهای اجتماعی

این نابرابری در تحمل فشار اقتصادی باعث تشدید شکاف طبقاتی شده است. نسبت هزینه سه دهک بالا به سه دهک پایین از ۲.۶۵ در سال ۱۳۹۰ به ۳.۲ در سال ۱۴۰۳ رسیده که نشان‌دهنده افزایش ۲۱ درصدی نابرابری هزینه‌ها میان این دو گروه است. به قیمت پایه سال ۱۴۰۳، هزینه سالانه ۳۰ درصد فقیر جامعه از ۱۵۵ میلیون تومان به ۱۲۳ میلیون تومان کاهش یافته که به معنای کسر ۲.۷ میلیون تومان از هزینه ماهانه آن‌ها است. تحلیل‌ها حاکی از آن است که ایران در بدترین حالت ممکن، یعنی افزایش همزمان فقر و نابرابری، قرار گرفته است.

منبع: فرارو