چرا اروپا به دنبال بازدارندگی هستهای مستقل از آمریکاست؟
مروری کوتاه بر خبر
- تحلیل آتلانتیک از تغییر نگاه اروپا به سلاح هستهای و کاهش اعتماد به تضمینهای امنیتی آمریکا
- اظهارات اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد، درباره مذاکرات با فرانسه و بریتانیا برای حفاظت هستهای رسمیتر
- هماهنگی برنامهریزی هستهای بریتانیا و فرانسه برای پاسخ مشترک به تهدید شدید علیه اروپا
- هشدار صدراعظم آلمان درباره پایان نظم بینالمللی مبتنی بر قانون و لزوم بازدارندگی هستهای جمعی اروپایی
- انقضای پیمان استارت جدید و مخالفت واشنگتن با گسترش دوستانه سلاحهای هستهای
وبگاه تحلیلی آتلانتیک در مقالهای به قلم ایزاک استنلی بکر، تحلیلگر حوزه امنیتی، به بررسی دلایل تغییر نگاه اروپاییها نسبت به موضوع سلاح هستهای پرداخته است. این تحلیل بر پایه گفتوگو با مقاماتی مانند اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد، در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ انجام شده و نشان میدهد از دست رفتن اعتماد به تضمینهای امنیتی آمریکا، اروپا را به سمت تلاش برای ایجاد یک بازدارندگی هستهای کاملاً اروپایی سوق داده است.
تغییر موضع سوئد؛ از صلحطلبی تا تجدیدنظر هستهای
سوئد که از سال ۱۸۱۴ وارد هیچ جنگی نشده و دارای سابقه جنبش ضد هستهای قوی در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ بود، اکنون در حال تجدیدنظر در مواضع خود است. اولف کریسترسون، نخستوزیر این کشور، در مصاحبهای تأیید کرد که سوئد در حال انجام مذاکرات مداوم با فرانسه و بریتانیا، دو قدرت هستهای اروپا، برای دستیابی به حفاظت هستهای رسمیتر است. او گفت: «ما در تمام برنامهریزیهای هستهای ناتو تازهکار هستیم» اما این برنامهریزی را «بسیار بسیار جدی» میگیرند.
کریسترسون خاطرنشان کرد که نیروهای هستهای بریتانیا در سازوکارهای برنامهریزی هستهای ناتو ادغام شدهاند، در حالی که نیروهای هستهای فرانسه اینطور نیستند. او افزود: «آنها هنوز خیلی دقیق نیستند و فرانسویها منحصرا فرانسوی هستند، اما فرانسه نیز برای گفتگو با سایر کشورها آمادگی نشان میدهد.»
تلاش برای ایجاد بازدارندگی هستهای جمعی اروپایی
این تغییر نگاه تنها محدود به سوئد نیست. تابستان گذشته، رهبران بریتانیا و فرانسه برای اولین بار اعلام کردند که برنامهریزی هستهای خود را هماهنگ خواهند کرد و متعهد شدند در صورت تهدید شدید اروپا، به طور مشترک پاسخ دهند. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز در کنفرانس مونیخ از مذاکرات با امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، درباره احتمال ایجاد یک بازدارندگی هستهای جمعی اروپایی خبر داد.
مرتس در سخنرانی خود اعلام کرد رهبری ایالات متحده «به چالش کشیده شده است، شاید حتی از دست رفته باشد» و نظم بینالمللی مبتنی بر قانون «دیگر وجود ندارد.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیمان استارت جدید، آخرین توافق مهم کنترل تسلیحات هستهای بین آمریکا و روسیه، در ماه گذشته منقضی شد.
واکنش آمریکا و ریشههای «از دست دادن اعتماد»
در مقابل این تحرکات اروپایی، واکنش مقامات آمریکایی روی خوش نشان نمیدهد. البریج کولبی، معاون سیاسی وزیر جنگ آمریکا، در مونیخ گفت که واشنگتن از «گسترش دوستانه سلاحهای هستهای» حمایت نمیکند و تأکید کرد آمریکا به ارائه بازدارندگی هستهای گسترده خود ادامه خواهد داد.
با این حال، به نظر میرسد کاهش اعتماد به ایالات متحده محرک اصلی این تغییر است. کریسترسون از عبارت سوئدی «förtroendeskadligt» به معنای «آسیب رساندن به اعتماد» استفاده کرد و گفت: «ما از هم نپاشیدهایم، اما با دقت تماشا میکنیم و گوش میدهیم و از این واقعیت آگاه هستیم که ممکن است ناگهان غافلگیر شویم.»
درس تاریخ و آینده مبهم بازدارندگی اروپا
نخستوزیر سوئد نتیجه جنگ اوکراین را تعیینکننده نحوه برخورد آینده اروپا با مسئله هستهای دانست و گفت هرچه نتیجه به نفع روسیه باشد، دلیل برای افزایش بازدارندگی هستهای قانعکنندهتر است. او به تاریخ اوکراین اشاره کرد که سلاحهای هستهای به ارثبرده از شوروی را در ازای تضمینهای امنیتی واگذار کرد؛ تضمینهایی که پوچ از آب درآمدند.
اگرچه کریسترسون گفت بحث فعلی درباره سلاحهای داخلی مانند برنامه قدیمی سوئد پس از جنگ جهانی دوم نیست، اما وقتی از او پرسیده شد آیا میتواند چنین گزینهای را برای همیشه کنار بگذارد، پاسخ داد: «آیا میتوانم آن را برای همیشه کنار بگذارم؟ البته که نمیتوانم.»
منبع: asriran.com
اخبار سیاسی