بورس تهران در کف تاریخی؛ فرار سرمایه حقیقی به ۱۱ هزار میلیارد تومان رسید

شاخص کل بورس تهران در بهمن ماه رکوردی منفی از خود به جای گذاشت و با افت بیش از ۶۵۰ هزار واحدی، حدود ۱۴ درصد کاهش یافت. همزمان، خروج پول حقیقی از بازار در ۲۴ روز معاملاتی اخیر به حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان رسید که نشان‌دهنده ضعف شدید اعتماد سرمایه‌گذاران خرد است. با این حال، برخی تحلیلگران با اشاره به ارزش دلاری پایین بازار، آن را در موقعیت ارزندگی تاریخی می‌دانند.

سقوط سنگین شاخص و فرار سرمایه

آمارهای معاملاتی از افت چشمگیر بازار سرمایه در بهمن ماه حکایت دارد. شاخص کل بورس تهران در این ماه بیش از ۶۵۰ هزار واحد نسبت به پایان دی ماه کاهش یافت که معادل حدود ۱۴ درصد افت در یک بازه یک‌ماهه است. شاخص کل هم‌وزن نیز کاهشی حدود ۱۳ درصدی را ثبت کرد که نشان می‌دهد فشار فروش محدود به نمادهای بزرگ نبوده و بدنه گسترده‌ای از بازار را دربرگرفته است. این روند نزولی در نخستین روز اسفند نیز با کاهش بیش از ۱۰۰ هزار واحدی شاخص کل ادامه یافت. همزمان، خروج ۱۰ هزار و ۷۸۰ میلیارد تومان پول حقیقی در ۲۴ روز معاملاتی اخیر، رقمی کم‌سابقه در سال‌های اخیر، بر عمق بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران تاکید دارد.

تغییر ماهیت روند: از اصلاح به نزول فرسایشی

به گفته سهیلا نقی‌پور، کارشناس بازار سرمایه، آنچه در بهمن ماه رخ داد فراتر از یک اصلاح متعارف بود و بورس عملاً وارد فاز نزولی فرسایشی شده است. وی خاطرنشان کرد که پیش‌بینی‌های اولیه بر اساس متغیرهای بنیادی حکایت از یک اصلاح کوتاه‌مدت داشت، اما غلبه نااطمینانی و برتری نیروهای عرضه، سناریوی متفاوتی را رقم زد. این تغییر ماهیت به معنای بازتعریف انتظارات در بازار است و روند نزولی می‌تواند به صورت فرسایشی و در بازه زمانی طولانی‌تر ادامه یابد، مگر آنکه یک متغیر اثرگذار کلان در سیاست‌های پولی، ارزی یا بودجه‌ای بتواند انتظارات را تغییر دهد.

بازار در کف ارزش دلاری؛ پارادوکس ارزندگی و بی‌اعتمادی

در مقابل فضای منفی حاکم، برخی تحلیلگران بر جنبه ارزندگی بازار تاکید دارند. محمد غفوری، کارشناس بازار سرمایه، اشاره می‌کند که ارزش بازار سهام به حدود ۷۶ میلیارد دلار رسیده که پایین‌ترین سطح از سال ۱۳۹۹ تاکنون محسوب می‌شود. از منظر تاریخی، چنین سطوحی با نسبت‌های قیمت به سود پایین‌تر و تخفیف قابل‌توجه نسبت به ارزش ذاتی شرکت‌ها همراه بوده است. این نگاه بر این فرض استوار است که سودآوری شرکت‌ها، به‌ویژه در صنایع صادرات‌محور، در میان‌مدت می‌تواند با نرخ ارز و تورم همسو شود. بنابراین، بازار از منظر تحلیلی در موقعیت «ارزنده اما بی‌اعتماد» قرار گرفته است.

چشم‌انداز پیش‌رو: احتیاط تا حصول ثبات

با توجه به شتاب ریزش در ابتدای اسفند، بازگشت سریع اعتماد به بازار دشوار به نظر می‌رسد. احتمالاً در روزهای پیش‌رو نیز رفتار غالب معامله‌گران با احتیاط همراه خواهد بود و نوسانات کوتاه‌مدت جایگزین روندهای پرقدرت صعودی می‌شود. تجربه نشان می‌دهد تا زمانی که متغیرهای کلان اقتصادی – از سیاست‌های ارزی و پولی گرفته تا چشم‌انداز بودجه و روابط خارجی – به ثبات نسبی نرسند، نمی‌توان انتظار تغییر معنادار در مسیر بازار داشت. پرسش کلیدی این است که آیا سیاست‌گذار می‌تواند با تصمیمات شفاف و پایدار، شکاف میان «ارزندگی تحلیلی» و «بی‌اعتمادی رفتاری» را پر کند یا بورس تهران همچنان در مدار فرسایش باقی خواهد ماند.

منبع: Sharghdaily