آیا خوزستان قربانی ناترازی انرژی و توزیع ناعادلانه محدودیتهای گاز شده است؟
بررسیها نشان میدهد محدودیتهای گاز صنایع فولادی بهصورت یکنواخت اجرا نشده و استان خوزستان با اعمال زودتر و شدیدتر این محدودیتها مواجه شده است. این در حالی است که تأکید شده صنایع صادراتمحور باید از محدودیتها معاف باشند.
ناترازی انرژی؛ نشانهای از ضعف مدیریتی
ناترازی انرژی در ایران تنها نشانه کمبود گاز یا برق نیست، بلکه آینهای است که ضعفهای مدیریتی را همزمان در دو سطح «ایجاد ناترازی» و «نحوه توزیع آن» نشان میدهد. قطع یا محدودسازی گاز صنایع فولادی، اگرچه پاسخی فوری به کمبود به نظر میرسد، اما آنچه بیش از خود ناترازی تولید را زخمی میکند، چگونگی انتخاب قربانیان است. وقتی صنایع پیشران، پیش از دیگر مصرفکنندگان وارد مدار محدودیت میشوند، مسئله از مدیریت انرژی عبور کرده و به خطای سیاستی میرسد.
اجرای ناهمگون محدودیتها در استانها
در هفتههای اخیر، سقف مصرف کل صنایع فولادی کشور حدود ۳۴ میلیون مترمکعب در روز تعیین و محدودیتهایی نزدیک به ۲۵ درصد اعمال شد. همزمان در سطح ملی تأکید شد که صنایع صادراتمحور باید از این محدودیتها معاف باشند. با این حال، واقعیت میدانی نشان میدهد که این تصمیم بهصورت یکنواخت اجرا نشده است. برخی بررسیها و شواهد صنعتی حاکی از آن است که در استانهایی مانند اصفهان و کرمان، دسترسی صنایع فولادی به گاز پایدارتر بوده، در حالی که در خوزستان محدودیتها زودتر و شدیدتر اعمال شده است.
نفس شکلگیری چنین ادراکی در میان فعالان صنعتی، نشانه ضعف در شفافیت و هماهنگی اجرایی است.
پیامدهای اقتصادی برای صنعت
مقایسه با سال گذشته کمکی به تحلیل نمیکند. آذر پارسال، صنایع فولادی با شدیدترین محدودیتهای گازی سالهای اخیر روبهرو بودند و مصرف به پایینترین سطح ممکن رسید. برای صنعت، آنچه اهمیت دارد تولید از دسترفته، صادرات معلق و حاشیه سودی است که تحلیل میرود. این وضعیت پس از ششماههای است که محدودیت برق، خسارت سنگینی به تولید وارد کرده بود و انتظار میرفت زمستان فرصتی برای جبران باشد، نه تکرار همان چرخه فرساینده.
نقد مدیریت گاز در خوزستان
در این میان، نقد متوجه مدیریت گاز استان خوزستان است. استانی که هم گازخیز است و هم بار اصلی صنعت جنوب را به دوش میکشد، نباید با اجرای پیشدستانه و سختگیرانه محدودیتها، اقتصاد خود را تضعیف کند. تمکین صرف به ابلاغیههای بالادستی، بدون دفاع از منافع تولید استان، مدیریت نیست. مدیریت یعنی اجرای دقیق دستور رئیسجمهور برای رفع محدودیت صنایع صادراتمحور، توزیع منصفانه کمبود میان استانها و پاسخگویی شفاف درباره معیارهای سهمیهبندی.
جمعبندی
در غیر این صورت، ناترازی انرژی هر سال تکرار میشود، اما آنچه هر بار کوچکتر میشود، توان تولید و تابآوری اقتصاد خوزستان است.
اخبار اقتصادی