آزمون ژنو؛ آیا مذاکرات ایران و آمریکا در سایه تهدید تغییر رژیم به نتیجه میرسد؟
مروری کوتاه بر خبر
- دور تازه مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو در حالی برگزار میشود که لحن واشنگتن تندتر شده است.
- دونالد ترامپ از پیامدهای سنگین شکست دیپلماسی سخن گفته و حتی به سناریوهای تغییر رژیم اشاره کرده است.
- تهران بر تمرکز صرف بر موضوع هستهای و رفع تحریمها تأکید دارد و برنامه موشکی را خارج از دستور کار میداند.
- کوروش احمدی، دیپلمات پیشین، تند شدن لحن ترامپ را ناشی از تصور تقویت موقعیت آمریکا پس از جنگ ۱۲روزه میداند.
- به گفته احمدی، هدف آمریکا تثبیت رسمی توقف عملی غنیسازی است و دو سناریو برای مواضع ترامپ متصور است.
- نقش وزارت امور خارجه ایران در فرآیند تصمیمسازی کنونی مورد پرسش قرار گرفته است.
دور تازه مذاکرات ایران و آمریکا به روایت منابعی مانند رویترز و آکسیوس در ژنو برگزار خواهد شد. این گفتوگوها در شرایطی صورت میگیرد که مواضع واشنگتن بهطور محسوسی تندتر شده و دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، از پیامدهای سنگین شکست دیپلماسی و حتی سناریوهای تغییر رژیم سخن گفته است. در مقابل، ایران بر مذاکره صرف درباره موضوع هستهای و رفع تحریمها پافشاری میکند. مجید تختروانچی، معاون وزیر امور خارجه، نیز گفته است روند مذاکرات کمابیش در مسیر مثبتی بوده، اما برای قضاوت زود است.
تحلیل یک دیپلمات پیشین از تغییر لحن واشنگتن
کوروش احمدی، دیپلمات پیشین ایران، در گفتوگو با اکوایران به تحلیل تحولات اخیر پرداخته است. به گفته او، تندتر شدن لحن دونالد ترامپ واقعیتی انکارناپذیر است و برای نخستینبار به صراحت موضوع «تغییر رژیم» را مطرح کرده است. احمدی این تغییر لحن را در چارچوب تصور تقویت موقعیت آمریکا پس از جنگ ۱۲روزه و هدف قرار گرفتن سایتهای هستهای ایران تحلیل میکند. به اعتقاد او، واشنگتن تصور میکند تهران یکی از اهرمهای اصلی خود (غنیسازی) را از دست داده است.
دو سناریوی محتمل برای مواضع ترامپ
کوروش احمدی دو سناریو درباره تندتر شدن مواضع ترامپ مطرح میکند. سناریوی نخست آن است که واشنگتن واقعاً در پی گنجاندن موضوع موشکی و محدودسازی برنامه موشکی ایران در توافق باشد. سناریوی دوم اما جنبه تاکتیکی دارد؛ یعنی طرح این مباحث بهعنوان اهرم فشار برای گرفتن امتیاز در حوزه غنیسازی است. از نگاه او، هدف فعلی آمریکا تثبیت رسمی توقف عملی غنیسازی است که پس از حملات نظامی رخ داده است.
ابهام در مفهوم «غنیسازی صفر» و نقش وزارت خارجه
احمدی بر اهمیت و ابهام مفهوم «غنیسازی صفر» تأکید کرده و میگوید این اصطلاح میتواند تفاسیر متفاوتی داشته باشد. او «تعلیق» موقت غنیسازی را بهعنوان یک راهحل بینابینی ممکن میداند، اما اشاره میکند که تاکنون نشانه روشنی از تمایل رسمی ایران به چنین فرمولی مشاهده نشده است. این دیپلمات پیشین همچنین در پاسخ به پرسشی درباره سکوت نسبی وزارت امور خارجه گفته است که نشانه بیرونی روشنی از مشارکت فعال این وزارتخانه در فرآیند تصمیمگیری دیده نمیشود و به نظر میرسد بیشتر در موقعیت اجرای دستور قرار دارد.
سفرهای منطقهای و فضای مبهم تصمیمگیری
احمدی به سفر علی لاریجانی به عمان و قطر، چند روز پس از سفر وزیر امور خارجه، اشاره کرده و آن را پرسشبرانگیز دانسته است. از نگاه او، با توجه به نقش میانجیگری این کشورها و نه طرف اصلی مذاکره، ضرورتی برای چنین سفرهایی بدون توضیح روشن وجود نداشته است. به طور کلی، ارزیابی او نشان میدهد که پرونده هستهای در مقطع حساسی قرار گرفته که در آن موازنه قوا تغییر کرده، ادبیات واشنگتن رادیکالتر شده و نشانههای روشنی از یک راهبرد منسجم و اعلامشده در تهران مشاهده نمیشود.
منبع: cdn.ecoiran.com
اخبار سیاسی