رمضان ۱۴۰۴؛ سفرههای خالی، زولبیاهای گران؟
- قیمت زولبیا به کیلویی ۴۹۵ هزار تومان و برخی برندهای ماست به ۵۰۰ هزار تومان رسیده است.
- فعالان اقتصادی هشدار میدهند تداوم این روند به دور باطل افزایش قیمت و افت تقاضا منجر میشود.
ماه رمضان امسال در حالی آغاز شده که بحران اقتصادی و کاهش قدرت خرید، سنتهای غذایی این ماه را تحتالشعاع قرار داده است. گزارشهای میدانی از افت شدید تقاضا برای اقلامی مانند زولبیا، بامیه و خرما حکایت دارد، در حالی که قیمتها بهطور نامتوازن و در برخی موارد تا دو برابر افزایش یافتهاند.
غلبه بحران اقتصادی بر سنتهای رمضان
بررسیهای میدانی روزنامه دنیای اقتصاد نشان میدهد افزایش قیمتها و کاهش قدرت خرید باعث شده بسیاری از خانوادهها نتوانند مانند گذشته مهمانیهای افطاری برگزار کنند. رئیس اتحادیه قنادان از کاهش شدید استقبال از زولبیا و بامیه خبر داده و میگوید: «با این وضعیت اقتصادی، دیگر کسی از جلوی قنادی رد هم نمیشود.» این در حالی است که وزیر جهاد کشاورزی پیش از ماه رمضان از تامین کالاهای اساسی خبر داده بود، اما به گفته فعالان، مشکل اصلی امروز کمبود کالا نیست، بلکه افزایش قیمتها و کاهش تقاضاست.
آمارهای تورمی و کوچک شدن سفرهها
براساس دادههای مرکز آمار ایران در دیماه ۱۴۰۴، نرخ تورم نقطهبهنقطه به ۴۴.۶ درصد رسیده است. اما تورم خوراکی و آشامیدنیها در همین بازه عدد ۸۹.۹ درصد را ثبت کرده که نشان میدهد بازار مواد غذایی سریعتر از متوسط تورم کل اقتصاد، افزایش قیمت را تجربه میکند. این شتاب در تورم خوراکیها، نخستین حوزهای است که کاهش قدرت خرید خانوار در آن دیده میشود.
افت شدید تقاضا در سطح خردهفروشیها
دادههای جمعآوریشده از سوپرمارکتها، نانواییها و قنادیها حاکی از کاهش چشمگیر فروش است. میزان فروش در برخی واحدها تا ۵۰ درصد کاهش یافته و در مورد کالاهای خاصی مانند خرما، افت تقاضا حتی به ۹۰ درصد رسیده است. یک فروشنده میگوید: «سال گذشته مشتریان دو کارتن خرما خریداری میکردند، اما امسال همین کالا بهسختی فروش میرود.» این در حالی است که به گفته رئیس انجمن خرمای کشور، ۴۰ درصد از کل مصرف سالانه خرمای کشور مربوط به ماه رمضان است.
رکوردشکنی قیمتها در اقلام رمضانی
قیمتها در بازار اقلام رمضانی جهش قابلتوجهی داشته است. قیمت زولبیا و بامیه درجه یک به کیلویی ۴۹۵ هزار تومان و درجه دو به ۴۴۵ هزار تومان رسیده و همین عامل باعث تغییر الگوی خرید به بستههای نیمکیلویی شده است. در بازار لبنیات نیز یک فروشنده میگوید: «ماست دو کیلویی برخی برندها به حدود ۵۰۰ هزار تومان رسیده است. چه کسی میتواند با چنین قیمتهایی خرید کند؟» اگرچه قیمت تخممرغ همزمان با آغاز ماه رمضان کاهش نسبی یافته، اما اقلامی مانند حلیم که قیمت آن تقریبا دو برابر شده، با افت استقبال مواجه شدهاند.
ناتوانی طرحهای حمایتی و هشدار فعالان اقتصادی
در چنین شرایطی، اجرای سیاستهایی مانند کالابرگ الکترونیک بهعنوان ابزار حمایتی مطرح شد، اما شواهد میدانی نشان میدهد اثر آن عموماً در حد تثبیت موقت تقاضای برخی کالاهای مشمول بوده و نتوانسته کاهش کلی قدرت خرید را جبران کند. فعالان اقتصادی هشدار میدهند که تداوم چرخه کاهش ارزش پول ملی، افزایش هزینه واردات و نهادهها میتواند به دور باطل افزایش قیمت و افت قدرت خرید منجر شود. بازار رمضان ۱۴۰۴ بیش از آنکه تحتتاثیر تقاضای فصلی باشد، تابع محدودیت بودجه خانوارها شده است.
منبع: Ettelaat
اخبار اقتصادی