حذف صفر از پول ملی؛ جراحی ظاهری یا درمان ریشهای اقتصاد؟
- موفقیت این سیاست وابسته به اجرای آن در کنار سیاستهای کنترل تورم و ثبات اقتصادی است.
طرح حذف چهار صفر از پول ملی ایران در دستور کار قرار دارد. این اقدام که بیش از آنکه یک سیاست ضدتورمی باشد، یک اصلاح ساختاری در حوزه پولی محسوب میشود، با اهدافی مانند سادهسازی مبادلات، کاهش هزینههای عملیاتی و ایجاد اثر روانی مثبت در جامعه دنبال میشود. با این حال، کارشناسان تاکید میکنند موفقیت نهایی این طرح به شرایط اجرا و همراهی آن با سیاستهای تثبیت اقتصادی بستگی دارد.
سادهسازی مبادلات و افزایش کارایی اقتصادی
نخستین و ملموسترین اثر حذف صفر، سادهتر شدن اعداد در مبادلات روزمره و نظام حسابداری کشور عنوان شده است. در شرایط کنونی که حجم زیادی از تراکنشها با ارقام چند صدهزار یا چند میلیون ریال انجام میشود، احتمال بروز خطا افزایش مییابد. کوچکتر شدن مقیاس اعداد میتواند خوانایی صورتهای مالی را بالا ببرد و فرایندهای حسابداری را تسهیل کند. این تغییر در فضای کسبوکار نیز میتواند به کاهش اشتباهات عددی در قراردادها، فاکتورها و گزارشهای مالی منجر شود. در اقتصاد دیجیتال، سادهسازی واحد پولی به بهبود تجربه کاربری در سامانههای پرداخت و اپلیکیشنهای بانکی کمک کرده و خطاهای تایپی یا اشکال در گرد کردن اعداد را کاهش میدهد.
کاهش هزینههای عملیاتی و اثر روانی
چاپ اسکناس با ارقام درشت و نیاز به انتشار اسکناسهای با ارزش اسمی بالا، هزینههای قابلتوجهی را به نظام پولی تحمیل میکند. حذف صفر، نیاز به چاپ این اسکناسها را کاهش داده و در بلندمدت میتواند بخشی از هزینههای چاپ، توزیع و امحای اسکناس را کم کند. بانکهای مرکزی کشورهای دارای تجربه اصلاح پولی، معمولاً افزایش کارایی نظام پولی را از اهداف این اقدام برمیشمارند. از سوی دیگر، پول حامل پیام روانی است و ارقام بسیار بزرگ روی اسکناسها در ذهن جامعه اغلب با تورم مزمن و بیثباتی اقتصادی تداعی میشود. حذف صفر میتواند بخشی از یک پیام اصلاحی مبنی بر بازآرایی نظام پولی باشد، مشروط بر آنکه همزمان با سیاستهای کنترل تورم اجرا شود تا اثر روانی آن ماندگار باشد.
تجربه جهانی و شرط موفقیت
نگاهی به تجربه جهانی نشان میدهد که بیش از ۵۰ کشور در دهههای گذشته اقدام به حذف صفر یا تغییر واحد پولی کردهاند. نتایج این سیاستها بسته به شرایط اقتصادی هر کشور متفاوت بوده است. موفقیت حذف صفر معمولاً زمانی محقق شده که این اقدام در بستر ثبات اقتصاد کلان، کنترل تورم و اصلاحات ساختاری اجرا شده باشد. بنابراین، حذف صفر از پول ملی ایران نیز اگر در چارچوب یک برنامه جامع برای انضباط مالی و مهار تورم اجرا شود، میتواند گامی در جهت بازآرایی چهره پول ملی و تقویت کارایی اقتصاد کشور باشد.
منبع: Hamshahrionline
اخبار اقتصادی