افزایش بیسابقه تقاضای جهانی برق؛ آیا شبکهها تاب میآورند؟
مروری کوتاه بر خبر
- پیشبینی رشد متوسط سالانه بیش از ۳.۵ درصدی تقاضای جهانی برق تا ۲۰۳۰
- اقتصادهای نوظهور مانند چین و هند، ۸۰ درصد تقاضای اضافی را به خود اختصاص خواهند داد
- بازگشت رشد تقاضا در اقتصادهای پیشرفته پس از ۱۵ سال رکود
- مراکز داده، خودروهای برقی و هوش مصنوعی محرکهای اصلی افزایش مصرف
- چالش بزرگ اتصال پروژههای تولیدی به شبکه و نیاز به افزایش ۵۰ درصدی سرمایهگذاری
- هشدار درباره احتمال کمبود برق در آمریکا تا سال ۲۰۳۰ به دلیل زیرساختهای قدیمی
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارش جدید خود از افزایش قابل توجه تقاضای جهانی برق خبر داده است. این رشد که تحت تأثیر گسترش صنعت، خودروهای برقی، مراکز داده و هوش مصنوعی است، چالشهای جدیدی را برای شبکههای انتقال برق در سراسر جهان ایجاد کرده است.
جزئیات رشد تقاضا و پیشبینیها
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، تقاضای جهانی برق در سال ۲۰۲۵ بر مبنای سالانه، سه درصد افزایش یافت. این در حالی است که رشد تقاضا در سال ۲۰۲۴ معادل ۴.۴ درصد ثبت شده بود. این آژانس پیشبینی میکند تقاضای جهانی برق در طول سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ بهطور متوسط بیش از ۳.۵ درصد بر مبنای سالانه افزایش یابد.
نقشه جغرافیایی مصرف و محرکهای کلیدی
اقتصادهای نوظهور، از جمله چین، هند و منطقه جنوب شرقی آسیا، تا سال ۲۰۳۰، ۸۰ درصد از تقاضای اضافی برق را به خود اختصاص خواهند داد. همزمان، اقتصادهای پیشرفته نیز پس از ۱۵ سال رکود، شاهد رشد تقاضای برق خواهند بود. این بازگشت تقاضا، حاصل رشد هوش مصنوعی، مراکز داده و تولید پیشرفته در این اقتصادها عنوان شده است. به عنوان مثال، در آمریکا تقاضای برق در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۱ درصد افزایش یافت و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ سالانه نزدیک به دو درصد رشد کند که تقریبا نیمی از این افزایش، ناشی از گسترش مراکز داده خواهد بود.
چالش زیرساخت و سرمایهگذاری ضروری
با وجود رشد تولید برق از منابع تجدیدپذیر، هستهای و گاز طبیعی، اتصال این ظرفیتها به شبکه برق، چالش اصلی است. اکنون سرمایهگذاری جهانی در شبکههای برق بر مبنای سالانه، حدود ۴۰۰ میلیارد دلار است و برای پاسخ به رشد تقاضا باید این رقم، حدود ۵۰ درصد افزایش یابد. گزارشها نشان میدهد بیش از ۲۵۰۰ گیگاوات پروژه از جمله تجدیدپذیرها، ذخیرهسازی و مراکز داده در صف اتصال به شبکه ماندهاند.
وضعیت سرمایهگذاری و هشدارها
سال گذشته، سرمایهگذاری در شبکه برق برای اولین بار در مسیر رسیدن به بالای ۴۷۰ میلیارد دلار بود که نسبت به سال ۲۰۲۴، ۱۶ درصد افزایش یافته است. آمریکا یک چهارم هزینههای شبکه برق جهانی را به خود اختصاص داده و بالاترین سطح سرمایهگذاری را در سال ۲۰۲۵، با ۱۱۵ میلیارد دلار، ثبت کرده است. با این حال، افزایش سرمایهگذاری شبکه با محدودیتهای زنجیره تامین و کمبود نیروی کار مواجه است. هشدار داده شده که زیرساخت قدیمی شبکه در مناطق کلیدی آمریکا نمیتواند به تمام درخواستها پاسخ دهد و در صورت ادامه این روند، ممکن است آمریکا تا سال ۲۰۳۰ با کمبود برق مواجه شود.
منبع: isna.ir
اخبار اقتصادی