افزایش بیسابقه تقاضای جهانی برق؛ آیا شبکهها پاسخگو خواهند بود؟
مروری کوتاه بر خبر
- پیشبینی رشد متوسط سالانه بیش از ۳.۵ درصدی تقاضای جهانی برق تا ۲۰۳۰
- محرکهای اصلی: صنعت، خودروهای برقی، سیستمهای تهویه و مراکز داده
- اقتصادهای نوظهور مانند چین و هند ۸۰ درصد تقاضای اضافی را تا ۲۰۳۰ خواهند داشت
- بازگشت رشد تقاضا در اقتصادهای پیشرفته پس از ۱۵ سال رکود
- چالش اصلی: اتصال ظرفیتهای جدید تولید به شبکه و نیاز به افزایش ۵۰ درصدی سرمایهگذاری
- بیش از ۲۵۰۰ گیگاوات پروژه در صف اتصال به شبکه باقی ماندهاند
مروری بر گزارش آژانس بینمللی انرژی
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارش جدید خود از افزایش مداوم تقاضای جهانی برق خبر داده است. بر اساس این گزارش، تقاضا در سال ۲۰۲۵ سه درصد و در سال ۲۰۲۴ معادل ۴.۴ درصد رشد کرده است. پیشبینی میشود این روند در بازه سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ بهطور متوسط بیش از ۳.۵ درصد در سال ادامه یابد.
محرکهای اصلی افزایش مصرف
عوامل متعددی در پس این رشد تقاضا قرار دارند. گسترش فعالیتهای صنعتی، افزایش نفوذ خودروهای برقی (EV)، استفاده بیشتر از سیستمهای تهویه مطبوع و توسعه سریع مراکز داده، از جمله محرکهای کلیدی این افزایش اعلام شدهاند.
سهم اقتصادهای نوظهور و پیشرفته
طبق این گزارش، اقتصادهای نوظهور از جمله چین، هند و منطقه جنوب شرقی آسیا، تا سال ۲۰۳۰ حدود ۸۰ درصد از تقاضای اضافی برق را به خود اختصاص خواهند داد. همزمان، اقتصادهای پیشرفته نیز پس از ۱۵ سال رکود، شاهد بازگشت رشد تقاضا خواهند بود. این بازگشت عمدتاً ناشی از رشد فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، گسترش مراکز داده و توسعه تولید پیشرفته است.
وضعیت منطقهای تقاضا
در آمریکا، تقاضای برق در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۱ درصد افزایش یافت و انتظار میرود تا سال ۲۰۳۰ سالانه نزدیک به دو درصد رشد کند که تقریباً نیمی از آن مربوط به مراکز داده است. پیشبینی میشود تقاضای برق در اتحادیه اروپا نیز تا سال ۲۰۳۰ حدود دو درصد افزایش یابد. سایر اقتصادهای پیشرفته مانند استرالیا، کانادا، ژاپن و کره جنوبی نیز با رشد سریع تقاضا مواجه خواهند بود.
چالش بزرگ شبکههای برق
با وجود رشد تولید برق از منابع تجدیدپذیر، هستهای و گاز طبیعی، چالش اصلی، اتصال این ظرفیتهای جدید به شبکه است. هماکنون بیش از ۲۵۰۰ گیگاوات پروژه شامل نیروگاههای تجدیدپذیر، سیستمهای ذخیرهسازی و مراکز داده در صف اتصال به شبکههای برق باقی ماندهاند.
نیاز به سرمایهگذاری بیشتر
سرمایهگذاری جهانی در شبکههای برق در حال حاضر حدود ۴۰۰ میلیارد دلار در سال است. با این حال، برای پاسخگویی به رشد تقاضا، این رقم باید حدود ۵۰ درصد افزایش یابد. آژانس بینالمللی انرژی تخمین زده که از طریق فناوریهای بهبود شبکه و اصلاحات نظارتی، میتوان حدود ۱۶۰۰ گیگاوات از پروژههای در صف انتظار را ادغام کرد، اما این امر نیازمند سرمایهگذاری بیشتری نسبت به سطح فعلی است.
روند سرمایهگذاری و هشدارها
سال گذشته، سرمایهگذاری در شبکه برق برای اولین بار به بیش از ۴۷۰ میلیارد دلار رسید که ۱۶ درصد نسبت به سال ۲۰۲۴ افزایش داشت. آمریکا با ۱۱۵ میلیارد دلار سرمایهگذاری در سال ۲۰۲۵، یک چهارم هزینههای جهانی را به خود اختصاص داده است. چین، اتحادیه اروپا و انگلیس نیز هر کدام حدود ۲۰ درصد از مجموع جهانی را تشکیل میدهند. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که افزایش سرمایهگذاری با محدودیتهای زنجیره تأمین و کمبود نیروی کار مواجه است. هشدار داده شده که زیرساختهای قدیمی شبکه در مناطق کلیدی آمریکا ممکن است نتوانند به تمام درخواستها پاسخ دهند و در صورت تداوم این روند، این کشور تا سال ۲۰۳۰ با خطر کمبود برق مواجه شود.
منبع: isna.ir
اخبار اقتصادی