۲۳ بهمن ۱۳۶۵: روزی که زمین فوتبال چوار هدف بمباران عراق قرار گرفت

در ۲۳ بهمن ماه سال ۱۳۶۵، در جریان یک مسابقه فوتبال در چوار استان ایلام، هواپیماهای جنگنده رژیم بعث عراق این زمین ورزشی را بمباران کردند. این حمله منجر به شهادت ۱۵ نفر از بازیکنان، داور و تماشاگران شد و بازی را برای همیشه ناتمام گذاشت.

شرح حادثه

ساعت حدود ۱۴:۳۰ مسابقه آغاز شد. نیمه نخست با برتری تیم منتخب جوانان ایلام به پایان رسید و بازی در نیمه دوم با همان شور و هیجان ادامه داشت. دقیقه ۵۵ مسابقه، زمانی که توپ روی نقطه کرنر قرار گرفت و بازیکنان در محوطه جریمه تجمع کرده بودند، ناگهان هواپیماهای جنگنده رژیم بعث عراق در ارتفاع پایین بر فراز زمین ظاهر شدند.

چند ثانیه بعد، بمب‌ها بر زمین فوتبال فرود آمدند.

انفجار مهیب، زمین مسابقه را به صحنه‌ای از دود، خون و فریاد تبدیل کرد. بازی ناتمام ماند و شادی جوانان چوار در یک لحظه به فاجعه‌ای تاریخی بدل شد.

شهدای حادثه

در این حمله، ۱۵ نفر از بازیکنان، داور و تماشاگران به شهادت رسیدند و ده‌ها نفر نیز مجروح شدند. اسامی شهدای این حادثه به شرح زیر است:

* بازیکنان تیم منتخب چوار: حسین هزاوه (بخشدار وقت چوار، سرمربی و کاپیتان تیم)، سیدمحمد زارعی، مجتبی ناصری، یونس تلوکی، علی عباسی.

* بازیکنان تیم منتخب جوانان ایلام: جهانگیر کاوه، محمد کمالوند، علی نجات‌کرمی، عبدالرزاق مهدیه.

* داور مسابقه: حمیدرضا رضایتی.

* تماشاگران: مراد آذرخش، امجد حیدری، خلیل مظفری، محمدجواد مظفری، سجاد مظفری.

در میان شهدا، کودکان خردسال نیز حضور داشتند؛ کودکانی که برای تماشای فوتبال آمده بودند.

ابعاد حقوقی و بین‌المللی حادثه

زمین فوتبال چوار یک هدف کاملاً غیرنظامی بود. مسابقه‌ای ورزشی در حال برگزاری بود و هیچ تأسیسات نظامی در محل وجود نداشت. بر اساس اصول حقوق بین‌الملل بشردوستانه و کنوانسیون‌های ژنو، حمله به غیرنظامیان و اماکن غیرنظامی ممنوع است.

از منظر حقوقی، هدف قرار دادن بازیکنان و تماشاگران یک مسابقه فوتبال، مصداق آشکار نقض اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی در جنگ است؛ اصلی که از پایه‌های حقوق بشر و قوانین جنگ به شمار می‌رود.

به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان معتقدند حادثه چوار ظرفیت طرح در مجامع بین‌المللی به عنوان یک پرونده حقوق بشری را دارد.

تأکید رهبر انقلاب بر تبیین جهانی فاجعه

رهبر معظم انقلاب در ٢٠ شهریور سال ١۴٠٠ در دیدار با دست‌اندرکاران کنگره شهدای ورزشکار و همچنین در پیام‌هایی مرتبط با این حادثه، بر لزوم تبیین و معرفی جهانی بمباران زمین فوتبال چوار تأکید کرده‌اند.

ایشان این واقعه را نمونه‌ای روشن از مظلومیت شهدای ورزشکار دانسته و تأکید کرده‌اند که باید این حادثه برای افکار عمومی جهان روایت شود تا مشخص شود جوانانی که تنها برای برگزاری یک مسابقه ورزشی گرد هم آمده بودند، هدف حمله قرار گرفتند.

بر اساس این دیدگاه، چوار فقط یک خاطره محلی نیست، بلکه سندی تاریخی از نقض حقوق غیرنظامیان در جنگ است که باید به جهان معرفی شود.

تلاش‌ها برای ثبت و جهانی‌سازی حادثه

در سال‌های اخیر، برگزاری یادواره‌های سالانه، تولید مستند، بازسازی صحنه حادثه، پیگیری حقوقی خانواده شهدا و طرح موضوع در مجامع ورزشی از جمله اقداماتی بوده که برای زنده نگه داشتن یاد شهدای چوار انجام شده است.

برخی فعالان ورزشی و فرهنگی پیشنهاد داده‌اند که این حادثه در تقویم‌های رسمی ورزشی ثبت شود و از ظرفیت نهادهایی مانند فیفا برای شناساندن آن استفاده شود؛ چراکه حمله به یک زمین فوتبال در حال مسابقه، از معدود موارد ثبت‌شده در تاریخ ورزش جهان است.

نماد پیوند جنگ و ورزش

حادثه ۲۳ بهمن ۱۳۶۵، یک بمباران نبود؛ قطع شدن ناگهانی زندگی ۱۵ انسان بی‌دفاع در لحظه‌ای ورزشی و صلح‌آمیز بود. آن توپ که در دقیقه ۵۵ روی نقطه کرنر قرار داشت، هیچ‌گاه به مقصد نرسید و بازی هرگز ادامه پیدا نکرد.

زمین فوتبال چوار امروز نمادی از پیوند جنگ و ورزش در تلخ‌ترین شکل ممکن است؛ یادآور این واقعیت که در میانه جنگ، حتی زمین فوتبال هم از آتش مصون نماند.

۲۳ بهمن در تقویم ایلام،یک تاریخ نیست؛ روزی است که فوتبال، شهید داد.

منبع: isna.ir

اخبار حوادث