کلانتری: فقر، بحران آب را تشدید کرده است؛ آیا تمدن ۷۰۰۰ ساله ایران در خطر است؟

مروری کوتاه بر هشدارهای کلانتری

عیسی کلانتری، وزیر پیشین جهاد کشاورزی، در ارزیابی تند و تیز خود از وضعیت آب کشور هشدار داد که بحران کنونی نتیجه دهه‌ها بی‌توجهی است. وی تاکید کرد که از دهه ۷۰ درباره این وضعیت هشدار داده می‌شد، اما مسئولان به این هشدارها توجهی نکردند. کلانتری تصریح کرد که وضعیت آب کشور تعریفی ندارد و این مسئله قابل پیش‌بینی بود.

کاهش منابع و افزایش جمعیت

کلانتری با اشاره به آمارها گفت: آب‌های تجدیدپذیر کشور از ۱۳۲ میلیارد متر مکعب در دهه ۶۰ به ۹۰ میلیارد متر مکعب در سال رسیده، در حالی که جمعیت دو برابر شده است. وی افزود سرمایه‌گذاری درستی در حوزه آب صورت نگرفته و در عوض برای تخریب آن سرمایه زیادی صرف شده است. ساخت سدهای بی‌رویه، افزایش مصرف و نابودی محیط زیست از جمله این اقدامات عنوان شد. تغییر اقلیم، کاهش بارندگی و سیلابی شدن بارش‌ها نیز به این معضل دامن زده‌اند.

فشار فقر بر منابع آبی

وزیر پیشین جهاد کشاورزی یکی از عوامل اصلی فشار بر آب را فقر دانست. وی توضیح داد: «وقتی نمی‌توانیم ثروت و تولید را افزایش و سرمایه خارجی را جذب و صادرات را به درستی انجام دهیم، سال به سال تولید ناخالص داخلی کم می‌شود، فقر حاکم می‌شود و فشار فقر هم روی مصرف آب است.» به گفته او، ناتوانی در خرید مواد غذایی از خارج، فشار برای تولید داخلی و تامین امنیت غذایی را افزایش داده که مستقیماً بر آب و خاک فشار وارد می‌کند.

پیامدهای ویرانگر: از فرونشست تا نابودی خاک

کلانتری به پیامدهای برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی اشاره کرد. وی گفت: «اکنون ۲۰ سال است تزریق آب زیرزمینی کمتر از ۲۰ میلیارد متر مکعب و برداشت بالاتر از ۴۰ میلیارد متر مکعب است.» این امر منجر به فرونشست زمین شده است. او هشدار داد که هر سال ۷ تا ۸ تن نمک از زیر زمین به سطح اضافه شده و اکنون در ۲۰ سانتیمتر سطحی زمین، حدود ۲۰۰ تن نمک وجود دارد که حاصلخیزی خاک را از بین برده است.

هشدار درباره دریاچه ارومیه و حقابه‌ها

کلانتری با انتقاد از سیاست‌های پوپولیستی گفت: دریاچه ارومیه در دولت‌های یازدهم و دوازدهم در حال نجات بود، اما دولت سیزدهم با اختصاص آب ذخیره شده به توسعه کشاورزی، روند احیا را معکوس کرد. وی هشدار داد خشکی کامل دریاچه می‌تواند منجر به مهاجرت ۴ تا ۵ میلیون نفر شود. در مورد حقابه‌ها نیز توضیح داد تنها حقابه ایران از افغانستان (از هامون) بوده که با ساخت سد در آن سوی مرز، اکنون قطع شده است.

جمع‌بندی یک بحران ساختاری

کلانتری در پایان تاکید کرد که بحران آب ریشه در تصمیم‌سازی اشتباه دارد. وی گفت: «ما در تصمیم‌سازی از همه دنیا عقب‌تریم. هیچ کشوری در حوزه آب به اندازه ما تصمیم اشتباه نگرفته است.» به گفته او، قطع ارتباط با دنیا، افزایش جمعیت و تلاش برای تامین نیاز غذایی از منابع آبی محدود، فشار بر این منابع را به حد بحران رسانده است.

منبع: فرارو

اخبار اجتماعی