کشف معماری اسرارآمیز در قلعه‌ای اسماعیلی: معماری که تاکنون دیده نشده بود!

نخستین فصل کاوش باستان‌شناختی در قلعه قسطین‌لار الموت، یکی از هفت قلعه اسماعیلیه، به شناسایی نقشه‌ای از معماری منجر شد که تاکنون در معماری اسلامی، به ویژه مربوط به اسماعیلیه، گزارش نشده بود. این کشف در راستای تکمیل پرونده ثبت جهانی این محوطه تاریخی انجام شده است.

جزئیات کشف معماری منحصربه‌فرد

کامبیز کبیری، سرپرست هیأت کاوش قلعه قسطین‌لار الموت، اعلام کرد در این فصل، اقدام به خواناسازی یکی از برج‌های پیشرو در ضلع شرقی قلعه شده است. شناخت دقیق این برج و دالان پشت آن که برج را به باروی قلعه متصل می‌سازد، می‌تواند به درک عملکرد برج‌های مشابه در دیگر قلعه‌های اسلامی کمک کند.

وی افزود حاصل کار، شناسایی یکی از عناصر معماری تازه شناخته شده اسماعیلی؛ یعنی نوعی برج پیشرو با پلانی خاص است که تاکنون مشابه آن مورد گزارش واقع نشده و پرسش‌هایی را نیز بی‌پاسخ گذاشته است.

یافته‌های باستان‌شناختی

آثار به‌دست‌آمده از داخل فضای دالان شامل دو سنگ آسیاب نسبتاً بزرگ، یک احتمالاً زبانه فلزی سرپیکان و قطعاتی از سفال‌های لعابدار و بدون لعاب از سده‌های میانی است. همچنین ردیفی از حفره‌های مقابل هم که نشان‌دهنده دو طبقه بودن بخشی از دالان است، به عنوان یافته ویژه غیرمنقول شناسایی شد.

وضعیت پرونده ثبت جهانی الموت

«قلعه الموت» اوایل دهه ۸۰ در فهرست میراث ملی ایران ثبت شد و از سال ۱۳۹۳ پرونده آن برای ثبت جهانی به یونسکو ارسال شد. با این حال، ارزیابان یونسکو پس از مشاهده ساخت‌وسازها و درخت‌کاری‌ها در محوطه، درخواست ثبت جهانی را رد کردند. اکنون این پرونده با عنوان «منظر فرهنگی الموت» در نوبت بررسی یونسکو قرار دارد.

به گفته علیرضا ایزدی، مدیرکل دفتر ثبت آثار، پرونده مقدماتی ثبت جهانی الموت در سال ۱۴۰۳ به یونسکو فرستاده شده و نمایندگان ایکوموس جهانی نیز در مهرماه ۱۴۰۴ از الموت بازدید و ارزیابی کردند. با این حال، گسترش باغ‌ها، زمین‌خواری‌ها و جاده‌سازی‌ها موقعیت این اثر برای ثبت جهانی را نگران‌کننده کرده است.

منبع: asriran.com

اخبار اجتماعی