چرا مردان ایرانی کمتر به سلامت خود اهمیت می‌دهند؟

بر اساس گزارش‌های تخصصی، مردان ایرانی به دلایل مختلفی از جمله شرایط شغلی پرخطر، قرارگیری بیشتر در معرض حوادث و بی‌توجهی به علائم اولیه بیماری، به طور متوسط ۲ تا ۴ سال کمتر از زنان عمر می‌کنند. هفته اول اسفند به عنوان «هفته ملی سلامت مردان» با هدف جلب توجه به این موضوع نامگذاری شده است.

عوامل تهدیدکننده سلامت مردان

دکتر سید امیر محسن ضیایی، رئیس جامعه اورولوژی ایران، اصلی‌ترین علل مرگ و میر مردان را بیماری‌های قلبی-عروقی، سکته‌های مغزی، بیماری‌های مزمن ریوی، بیماری‌های کبدی، فشارخون کنترل نشده، دیابت و به ویژه سوانح جاده‌ای و حوادث محیط کار عنوان می‌کند. امسال با توجه به آمار بالای تصادفات، شعار این هفته «سوانح و حوادث در کمین سلامت مردان» انتخاب شده است. بر اساس آمار وزارت بهداشت، سالانه ۱۸ هزار نفر در جاده‌های کشور جان خود را از دست می‌دهند که اکثریت آنان مردان جوان هستند. آمار نقص عضو و معلولیت ناشی از این سوانح نیز ده برابر آمار فوتی‌ها برآورد می‌شود.

نقش مردان در ناباروری و ضرورت غربالگری

این متخصص به نقش قابل توجه مردان در موضوع ناباروری اشاره کرده و می‌گوید حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد زوجین نابارور هستند. از این میان، در ۲۰ تا ۲۵ درصد موارد، علت ناباروری مشکلات مربوط به مردان است و در ۲۵ درصد دیگر فاکتور مشترک وجود دارد. در مجموع، مردان در ۵۰ درصد علل ناباروری نقش دارند که اهمیت غربالگری و درمان به‌موقع را دوچندان می‌کند. غربالگری‌های ضروری برای مردان در سنین مختلف متفاوت است؛ از بررسی ناهنجاری‌های مادرزادی در نوزادی تا توجه به سرطان بیضه در جوانی و سرطان پروستات و مثانه از ۵۰ سالگی به بعد.

سرطان‌های شایع و تأثیر سبک زندگی

شایع‌ترین سرطان‌ها در مردان ایرانی، پروستات، روده بزرگ و ریه هستند. دکتر ضیایی با اشاره به آمار جهانی می‌گوید پیش‌بینی می‌شود تعداد مبتلایان به سرطان پروستات در دنیا تا سال ۲۰۳۰ به سالانه ۴ میلیون نفر برسد. شیوع این سرطان در ایران مشابه کشورهای غربی و کمی بیشتر از منطقه است که ارتباط آن با رژیم غذایی و سبک زندگی ایرانیان مورد تأکید قرار گرفته است. تشخیص سرطان پروستات اغلب دیر اتفاق می‌افتد، چرا که این بیماری در مراحل اولیه علامت مشخصی ندارد. به مردان بالای ۵۰ سال توصیه می‌شود سالانه آزمایش PSA انجام دهند.

موانع فرهنگی مراجعه به پزشک

رئیس جامعه اورولوژی ایران، عوامل فرهنگی و اقتصادی را دلیل اصلی کم‌توجهی مردان به سلامت خود می‌داند. در فرهنگ ایرانی، مردان خود را مسئول خانواده دانسته و اولویت را به سلامت همسر و فرزندان می‌دهند. همچنین گاهی ترس از به خطر افتادن «اقتدار مردانه» در صورت بیمار شناخته شدن، باعث تأخیر در مراجعه آنان می‌شود. دکتر ضیایی تأکید می‌کند تنها ۲۰ درصد از موضوع سلامت در حیطه وزارت بهداشت است و بخش عمده‌ای از آن بین‌بخشی است. افزایش سواد سلامت و خودمراقبتی در مردان، می‌تواند آنان را به «مطالبه‌گران سلامت» تبدیل کند.

منبع: Isna