چرا صبح‌ها با بینی گرفته از خواب بیدار می‌شویم؟ پاسخ یک پزشک

بسیاری از افراد و حتی کودکان، صبح‌ها با احساس گرفتگی بینی و خشکی مخاط از خواب بیدار می‌شوند. این وضعیت که گاهی پس از چند دقیقه برطرف و گاهی ساعت‌ها طول می‌کشد، از نظر متخصصان پدیده‌ای تقریباً طبیعی است که با رعایت نکاتی می‌توان شدت آن را کاهش داد.

دلیل اصلی گرفتگی بینی هنگام صبح

دکتر احسان شایسته، پزشک عمومی، توضیح می‌دهد که دلیل اصلی، تورم مخاط بینی در طول خواب است. در حالت درازکش، جریان خون در رگ‌های بسیار ریز بینی افزایش یافته و باعث تورم بافت و تنگ‌تر شدن مسیر عبور هوا می‌شود. کودکان به دلیل کوچک‌تر بودن مجاری بینی، این حالت را شدیدتر تجربه می‌کنند.

نقش خشکی هوا و چرخه طبیعی بینی

هوای خشک اتاق خواب که ناشی از بسته بودن پنجره‌ها و روشن بودن وسایل گرمایشی است، رطوبت مخاط بینی را می‌گیرد و منجر به خشکی، سوزش و گرفتگی می‌شود. رطوبت نسبی مناسب هوا برای سلامت مخاط بینی بین ۴۰ تا ۵۰ درصد است. همچنین، چرخه طبیعی بدن که هر چند ساعت یکبار جریان هوا را بین سوراخ‌های بینی جابجا می‌کند، ممکن است باعث شود فرد در فاز تنگی یکی از آن‌ها از خواب بیدار شود.

عوامل تشدیدکننده دیگر

به گفته این پزشک، عواملی مانند آلرژن‌ها، گردوغبار و مایت‌های موجود در بالش و تشک، انحراف تیغه بینی، سرماخوردگی، التهاب خفیف مخاط و حتی سابقه جراحی بینی می‌توانند شدت گرفتگی صبحگاهی را افزایش دهند. افراد مبتلا به آلرژی معمولاً این وضعیت را طولانی‌تر و شدیدتر تجربه می‌کنند.

راه‌های کاهش و پیشگیری

برای کاهش این مشکل، رعایت چند نکته ساده مؤثر است: – **حفظ رطوبت هوا:** استفاده از دستگاه بخور یا قرار دادن ظرف آب نزدیک بخاری. – **شست‌وشوی بینی:** شست‌وشوی ملایم بینی با سرم نمکی (مانند رینوسالتین) قبل از خواب و صبح‌ها. این کار به مرطوب شدن مخاط و کاهش تدریجی گرفتگی کمک می‌کند. – **نظافت رختخواب:** شستن منظم روبالشی و ملحفه‌ها برای کاهش آلرژن‌ها. – **هیدراته ماندن:** نوشیدن آب کافی در طول روز.

هشدار درباره مصرف خودسرانه دارو

دکتر شایسته هشدار می‌دهد که استفاده خودسرانه و طولانی‌مدت از قطره‌ها و اسپری‌های ضد گرفتگی بینی می‌تواند باعث وابستگی مخاط، خشکی و تحریک بیشتر شود. همچنین در افراد حساس یا مبتلا به فشار خون بالا ممکن است به طور موقت فشار خون یا ضربان قلب را افزایش دهد. مصرف این داروها باید کوتاه‌مدت و ترجیحاً با مشورت پزشک باشد.

منبع: Ilna