چرا امام خمینی بنی‌صدر را فرمانده کل قوا کرد؟

مروری بر انتصاب تاریخی

امام خمینی در سی‌ام بهمن سال ۱۳۵۸ ابوالحسن بنی‌صدر را به سمت فرماندهی کل قوا منصوب کرد. این در حالی بود که در قانون اساسی مصوب سال ۱۳۵۸ حق واگذاری فرماندهی کل نیروهای مسلح به دیگران تصریح نشده بود؛ ولی با توجه به اختیارات شرعی ولی فقیه، این واگذاری مجاز شمرده می‌شد.

زمینه‌ها و تصمیم‌گیری

در سال نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی، امام خمینی شخصاً فرماندهی کل نیروهای مسلح را عهده‌دار بود. با توجه به شرایط جسمانی و تمایل به عدم دخالت مستقیم در همه امور، ایشان از آیت‌الله خامنه‌ای و آیت‌الله هاشمی رفسنجانی خواست تا با معرفی یک یا سه نفر دیگر، شورایی سه یا پنج‌نفره برای این مسئولیت تشکیل دهند.

این موضوع در جلسه‌ای با حضور سید محمد حسینی بهشتی، سید علی خامنه‌ای، اکبر هاشمی رفسنجانی، سید عبدالکریم موسوی اردبیلی و محمدجواد باهنر بررسی شد. نتیجه این شد که با توجه به حساسیت زمان، نیاز فراوان به تمرکز قوا و جایگاه سید ابوالحسن بنی‌صدر به عنوان رئیس‌جمهور، فرماندهی کل نیروهای مسلح به وی واگذار شود.

موافقت امام و صدور حکم

با وجود ویژگی‌های فردی بنی‌صدر، از آن‌رو که او در جایگاه اولین ریاست جمهوری نظام اسلامی ایران قرار داشت و کشور در مقطع حساسی به سر می‌برد، امام‌خمینی با این پیشنهاد موافقت کرد. متن حکم امام خطاب به بنی‌صدر به شرح زیر است:

"بسم‌ اللّه‌ الرحمن الرحیم جناب آقای بنی صدر، رئیس جمهور ایران در این مرحلۀ حساس که احتیاج به تمرکز قوا بیشتر از هر مرحله است جنابعالی به نمایندگی اینجانب به سمت فرماندهی کل نیروهای مسلح به ترتیبی که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تعیین کرده است منصوب می‌ شوید. امید است با شایستگی که جنابعالی دارید امور کشوری و لشکری و قوای مسلح به نحو شایسته و با موازین اسلامی جریان پیدا کند. از خداوند تعالی توفیق همگان را در خدمت به ملت اسلامی خواستارم. روح‌ اللّه‌ الموسوی الخمینی" (صحیفه امام؛ ج ۱۲، ص ۱۵۷)

منبع: Asriran

اخبار سیاسی