چابهار؛ دروازه تجارت ایران یا قربانی تمرکزگرایی؟ استاندار: نمره توسعه کمتر از ۱۰ از ۱۰۰ است

منصور بیجار، استاندار سیستان و بلوچستان، در جلسه‌ای با موضوع فرصت‌ها و چالش‌های تبدیل بندر چابهار به موتور محرک اقتصاد ایران، عملکرد توسعه‌ای این بندر راهبردی را بسیار ضعیف ارزیابی کرد. وی با اشاره به جایگاه چابهار در اتصال اقتصاد جنوب‌شرق آسیا به آسیای میانه و اروپا، موانع ساختاری را عامل اصلی این عقب‌ماندگی دانست.

نمره ناامیدکننده توسعه

استاندار سیستان و بلوچستان در ارزیابی صریح خود از روند توسعه بندر چابهار گفت: «اگر بخواهم نمره بدهم، کمتر از ۱۰ از ۱۰۰ است.» او این نمره پایین را نشانه‌ای از استفاده بسیار کم از ظرفیت‌های بالقوه این بندر توصیف کرد. بیجار تأکید کرد چابهار می‌تواند دروازه اصلی تجارت و اقتصاد ایران با جهان باشد؛ تعبیری که پیش از این نیز از سوی مقامات عالی کشور مورد تأکید قرار گرفته بود.

موانع کلیدی: تمرکزگرایی و بخشی‌نگری

منصور بیجار دو آفت جدی در نظام مدیریتی کشور را مانع توسعه متوازن دانست: تمرکزگرایی و بخشی‌نگری. وی اعلام کرد تعدد قوانین و بخشنامه‌ها منابع بودجه‌ای را به سمت لابی‌گری سوق داده و توزیع ثروت را از مسیر عدالت خارج کرده است. به گفته او، این موضوع توسعه متوازن را در سراسر کشور، از جمله در چابهار، مختل می‌کند.

چالش‌های ساختاری مناطق آزاد

استاندار به چالش‌های خاص منطقه آزاد چابهار نیز اشاره کرد. وی پیچیدگی تعامل این منطقه با دستگاه‌های اجرایی، نبود برداشت مشترک از مأموریت مناطق آزاد و تداخل اسناد توسعه‌ای مختلف مانند سند آمایش سرزمین و سند توسعه سواحل مکران را از عوامل دشوارکننده تصمیم‌گیری برشمرد.

انتقاد از جانمایی صنایع و توسعه بندری

بیجار در ادامه به انتقاد از برخی سیاست‌های کلان کشور پرداخت. او استقرار صنایع آب‌بر و سنگین در مرکز کشور را هم‌زمان با بحران آب، مغایر با اسناد آمایشی دانست. همچنین نمونه‌هایی از ناهماهنگی در توسعه بندری را مطرح کرد و گفت انتخاب‌های گذشته برای توسعه بندر شهید بهشتی چابهار، هزینه‌های محیط‌زیستی و فنی ایجاد کرده، در حالی که گزینه‌های بهتری با عمق طبیعی مناسب‌تر در فواصل نزدیک‌تر وجود داشته است.

هشدار درباره پیامدهای توسعه نامتوازن

در بخش دیگری از سخنانش، استاندار گسترش حاشیه‌نشینی در چابهار را نشانه‌ای آشکار از توسعه نامتوازن دانست. او هشدار داد که توسعه بدون چشم‌انداز یکپارچه و هماهنگی نهادی، نهایتاً به آسیب‌های اجتماعی و شهری بیشتر منجر خواهد شد.

منبع: Isna