پیشنهاد یک استاد علوم سیاسی: آیا عذرخواهی از مردم میتواند بحرانها را مدیریت کند؟
مروری کوتاه بر خبر
- کیومرث اشتریان، استاد علوم سیاسی، مفهوم «اشباع اجتماعی» را راهحلی برای مدیریت اعتراضات معرفی میکند.
- او معتقد است اعتراضات اگر به سمت اشباع اجتماعی هدایت شوند، میتوانند مفید و اصلاحگر باشند.
- به گفته وی، برخورد قضائی-امنیتی مبتنی بر «فقه سیاسی محاربه و بغی» فرصت اشباع اجتماعی را میگیرد.
- اشتریان جنبش جلیقهزردها در فرانسه را نمونهای از رسیدن اعتراضات به «اشباع اجتماعی» میداند.
- او پیشنهاد میکند سیستم سیاسی با یک «نظریه تغییر» که شامل عذرخواهی صادقانه از مردم است، فشار روانی را کاهش دهد.
کیومرث اشتریان، استاد علوم سیاسی، در تحلیلی به مفهوم «اشباع اجتماعی» به عنوان راهکاری برای مدیریت اعتراضات سیاسی-اقتصادی پرداخته است. او معتقد است هدایت اعتراضات به این سمت نه تنها خطرناک نیست، بلکه به اصلاح امور کمک میکند. اشتریان با اشاره به حوادث دیماه و نقش مداخله خارجی، بر لزوم تغییر نگرش در برخورد با نارضایتیها تأکید کرده و پیشنهاداتی از جمله عذرخواهی از مردم را ارائه داده است.
مفهوم «اشباع اجتماعی» چیست؟
کیومرث اشتریان در شرق نوشت: اعتراضات اگر به مسیر «اشباع اجتماعی» هدایت شوند، برای کشور مفیدند. «اشباع اجتماعی» به معنای مدیریت صبورانه برای تخلیه تدریجی انرژی خشونت است. این مدیریت هم خشونت سازمانیافته را خنثی میکند و هم ظرفیت خشونت عمومی را میکاهد تا اعتراض به مطالبهای مدنی-سیاسی تبدیل شود. به باور او، اغتشاشات در همه جای دنیا ظرفیت استهلاک مدنی بالایی دارند و به تدریج به اشباع میرسند.
درسهایی از جنبش جلیقهزردها
اشتریان جنبش جلیقهزردها در فرانسه را نمونهای عملی از «اشباع اجتماعی» میداند. این جنبش ماهها ادامه یافت، هزاران بازداشت و چندین کشته داشت، اما در نهایت به اشباع رسید. بخشی از مطالبات آن در قالب اصلاحات جذب شد و بخشی فرسوده گردید. او معتقد است خودآگاهی اجتماعی و تربیت سیاسی در سایه آزادیهای سیاسی، ژورنالیسم پایدار و کنشگری احزاب، این جنبش را به یک کارگاه آموزشی تبدیل کرد، نه یک درگیری خونین.
موانع اشباع اجتماعی در ایران
به گفته این استاد علوم سیاسی، دو عامل اصلی مسیر اشباع اجتماعی اعتراضات در ایران را دشوار کرده است. نخست، مداخله آمریکا و اسرائیل که راه کشتهگیری را هموار کرد. دوم، دیدگاه قضائی-امنیتی مبتنی بر «فقه سیاسی محاربه و بغی» که فرصت اشباع را میگیرد و به جای آن، فضایی برای گسترش نفرت فراهم میآورد. او هشدار میدهد که تحلیلهای افراطی برخی ایدئولوگهای خودخوانده تنها به گسترش دامنه کشتار کمک میکند.
پیشنهاد یک «نظریه تغییر»
اشتریان معتقد است سیستم سیاسی هنوز میتواند با تکیه بر حامیان و بلوغ جامعه مدنی، یک «نظریه تغییر» ارائه دهد. او هشت محور برای این نظریه برمیشمارد که از جمله آنها عبارتند از: پرهیز از امنیتیسازی نسل جوان، دوری از تبعیض سیاسی-فرهنگی، نشان دادن تکثر واقعی در سطوح بالا، و پرهیز از برداشتهای امنیتی از مفاهیم فقهی مانند محاربه و بغی.
یکی از محورهای کلیدی این نظریه، **عذرخواهی صادقانه از مردم** عنوان شده است. به باور او، این کار فشار روانی انباشته شده را التیام میبخشد، هزینه بازگشت اجتماعی معترضان را کاهش میدهد و هزینه سیاسی بازگشت سیستم را افزایش میدهد.
منبع: فرارو
اخبار سیاسی