نسل اول انقلاب در قدرت؛ چرا اقتصاددان می‌گوید «هرگونه عقب‌نشینی، شکست است»؟

اقتصاددان امیرحسین خالقی در گفت‌وگو با اقتصادنیوز، وضعیت کنونی ایران را در یکی از حساس‌ترین بزنگاه‌های تاریخ معاصر توصیف کرده است. او معتقد است انباشت بحران‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی به اعتراضات گسترده‌ای انجامیده که پرسش‌های عمیقی درباره ساختار قدرت مطرح می‌کند. خالقی با تحلیل شرایط، نسبت به امکان اصلاحات اساسی ابراز ناامیدی کرده و هشدارهایی جدی داده است.

درس‌هایی از تجارب جهانی؛ چرا برای ایران کارساز نیست؟

امیرحسین خالقی در پاسخ به این پرسش که آیا تجربه کشورهایی مانند کره جنوبی، اندونزی یا آفریقای جنوبی در عبور از تنش می‌تواند برای ایران الگو باشد، گفت هرچند از هر تجربه‌ای می‌توان درس آموخت، اما هر اصلاحی باید با توجه به مختصات زمانی و مکانی بررسی شود. او اشاره کرد که یک ویژگی مشترک در کشورهای یادشده، تعامل اقتصادی و هویتی آن‌ها با غرب بوده است. در مقابل، ایران به دلیل مسائل هویتی و ایدئولوژیک در جبهه مقابل غرب قرار دارد. به گفته خالقی، در ایران هیچ ایده‌ای مانند مثال‌های موفق روی میز وجود ندارد و به نظر می‌رسد سرسختانه تصمیم گرفته شده مسیر قبلی در مدیریت اعتراضات ادامه یابد.

اعتراض اقتصادی یا سیاسی؟ مسئله اصلی «حکمرانی» است

خالقی در تحلیل اعتراضات اخیر تأکید کرد که اساساً هر اعتراض اقتصادی را به نوعی سیاسی می‌داند. او گفت: «مسئله اقتصاد، نوک کوه یخ است؛ اتفاق اصلی در زیر آب و زمین سیاست رخ می‌دهد.» به باور این اقتصاددان، هنر سیاست و حکمرانی این است که بدون آسیب‌های جبران‌ناپذیر، راهی برای مواجهه سیستم اجتماعی با بحران پیدا کند و وقتی این وجود نداشته باشد، مسائل اقتصادی هم به بحران تبدیل می‌شوند. او وضعیت فعلی را انباشتی از بحران‌ها خواند و نمونه غم‌انگیز آن را در دی ۱۴۰۴ در کف خیابان عنوان کرد.

هسته سخت قدرت؛ چرا تغییر ممکن به نظر نمی‌رسد؟

یک نکته کلیدی که خالقی به آن اشاره کرد، تداوم حضور نسل اول انقلاب در ساختار قدرت است. او گفت: «یک اتفاقی که در ساختار ایران وجود دارد، این است که همچنان نسل اول انقلاب، یعنی کسانی که در انقلاب ۵۷ حضور داشتند، در قدرت‌اند. به نظر می‌رسد تجربه‌ای در میان این افراد وجود دارد که هرگونه عقب‌نشینی، شکست به دنبال خواهد داشت.» به گفته وی، این گروه تجربه شاه را دیده‌اند که عقب‌نشینی‌هایش منجر به اثر دومینو و سقوط نظام شد. این تجربه تاریخی باعث شده هسته سخت قدرت با هرگونه میل به تغییر ساختاری، بسیار محافظه‌کارانه و حتی خصمانه برخورد کند. خالقی نتیجه می‌گیرد که هیچ عزم یا اراده سیاسی برای تغییر وجود ندارد.

ناامیدی از اصلاحات؛ از قانون اساسی تا آشتی ملی

امیرحسین خالقی نسبت به امکان هرگونه اصلاحات نهادی یا قانون اساسی ابراز ناامیدی کرد. او گفت اصلاحات قانون اساسی، نتیجه تغییرات واقعی است نه عامل ایجاد آن‌ها و در شرایط فعلی ایده و انگیزه‌ای برای حرکت به سمت چنین اصلاحات جدی دیده نمی‌شود. در مورد طرح‌هایی مانند «گفت‌وگوی ملی» یا «آشتی ملی» نیز نظر مشابهی دارد. خالقی پرسید: «قرار است از این آشتی چه چیزی حاصل شود؟» و افزود که هرگونه آشتی ملی به یک میانجی یا چهره سیاسی موجه نیاز دارد که در ایران امروز وجود ندارد. او وضعیت کنونی را «آرامش گورستانی» توصیف کرد که معمولاً به تنش یا جنگ داخلی و خارجی می‌انجامد.

منبع: ecoiran.com

اخبار سیاسی