مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا؛ پیشرفت محتاطانه در سایه تهدیدهای نظامی

دور جدید مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو در حالی برگزار شد که هر دو طرف از «پیشرفت مثبت» سخن گفتند. با این حال، این گفت‌وگوها در فضایی از تهدیدهای متقابل و فشارهای سیاسی داخلی و خارجی در حال انجام است و نتایج آن می‌تواند مسیر تنش‌ها در ماه‌های آینده را تعیین کند.

جزئیات مذاکرات در ژنو

دور دوم این مذاکرات غیرمستقیم حدود سه ساعت و نیم در محل اقامت سفیر عمان در ژنو برگزار شد. «عباس عراقچی»، معاون وزیر امور خارجه ایران، این دور از مذاکرات را شاهد «پیشرفت خوبی در مقایسه با دور قبلی» دانست. وی اعلام کرد دو طرف به مجموعه‌ای از اصول کلی راهنما دست یافته‌اند که می‌تواند مبنای یک توافق احتمالی باشد. عراقچی افزود روند وارد مرحله جدیدی شده که بر اساس تهیه دو نسخه از سند توافق احتمالی است. با این حال، او تأکید کرد «راه هنوز طولانی است» و رسیدن به توافق نهایی «سریع نخواهد بود».

مواضع و خطوط قرمز طرفین

ایران بارها اعلام کرده که با حسن نیت در مذاکرات شرکت می‌کند، اما به چندین اصل که غیرقابل مذاکره می‌داند، پایبند است. مهم‌ترین این اصول شامل ادامه غنی‌سازی اورانیوم برای اهداف صلح‌آمیز، لغو کامل تحریم‌های آمریکا به عنوان پیش‌نیاز هر توافقی، و محدود کردن مذاکرات فقط به موضوع هسته‌ای و عدم طرح برنامه موشکی یا مسائل منطقه‌ای است. در سوی مقابل، مقامات آمریکایی اذعان کردند مذاکرات پیشرفت داشته، اما جزئیات زیادی باید مورد بحث قرار گیرد. منابع کاخ سفید اعلام کردند طرف ایرانی ظرف دو هفته با پیشنهادهای مفصلی برای پر کردن شکاف‌های باقی‌مانده بازخواهد گشت.

تنش‌های نظامی و پیام‌های قدرت

همزمان با مذاکرات، تنش‌های نظامی در منطقه تشدید شده است. ایالات متحده حضور نظامی خود را به طور قابل توجهی تقویت کرده که شامل استقرار بیش از پنجاه جت جنگنده پیشرفته و تقویت حضور دریایی با یک ناو هواپیمابر دیگر است. این اقدام پیامی مستقیم درباره آمادگی واشنگتن تلقی می‌شود. در پاسخ، نیروهای ایرانی رزمایش‌های دریایی و موشکی را در تنگه هرمز انجام دادند. همچنین، رزمایش مشترک دریایی ایران و روسیه در دریای عمان به پایان رسید که فراتر از یک تمرین نظامی، نشان‌دهنده شکل‌گیری ائتلافی جدید تفسیر شده است.

نگاه بین‌المللی و منطقه‌ای

«رافائل گروسی»، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در جلسات ژنو شرکت کرد و حضور خود را برای حمایت از جنبه‌های فنی حیاتی دانست. «بدر البوسعیدی»، وزیر امور خارجه عمان نیز از پیشرفت خوب در تعریف اهداف مشترک خبر داد. کشورهای منطقه با نگرانی پیامدهای تشدید تنش بر امنیت انرژی را زیر نظر دارند. اسرائیل به روشنی در مورد هر توافقی که به برنامه موشکی ایران و نقش منطقه‌ای آن نپردازد، ابراز تردید کرده است.

منبع: Isna