قدیمی‌ترین دریل جهان در مصر کشف شد؛ راز فناوری هزاران ساله چیست؟

پژوهشگران دانشگاه نیوکاسل و آکادمی هنرهای زیبای وین، با بازتحلیل یک شیء کوچک فلزی که حدود یک قرن پیش کشف شده بود، موفق به شناسایی قدیمی‌ترین دریل چرخان مصر باستان شده‌اند. این ابزار که به دوره پیش‌پادشاهی و اواخر هزاره چهارم پیش از میلاد تعلق دارد، نشان می‌دهد مصریان باستان هزار سال پیش از به قدرت رسیدن نخستین فرعون‌ها، از فناوری پیشرفته حفاری استفاده می‌کرده‌اند.

از سوزن تا دریل؛ بازخوانی یک کشف قدیمی

این اثر کوچک که تنها ۶۳ میلی‌متر طول و حدود ۱.۵ گرم وزن دارد، در دهه ۱۹۲۰ و از قبر ۳۹۳۲ یک مرد بزرگسال در یک گورستان در مصر علیا کشف شد. در آن زمان، باستان‌شناسان این شیء را صرفاً «یک سوزن مسی کوچک با بند چرمی پیچیده دور آن» توصیف کردند. این توصیف ساده باعث شد این شیء برای دهه‌ها در موزه باستان‌شناسی و انسان‌شناسی دانشگاه کمبریج، بدون جلب توجه خاصی باقی بماند. پژوهش جدید اما با نگاهی دقیق‌تر، داستان دیگری را روایت می‌کند.

شواهد فنی یک انقلاب صنعتی باستان

تیم پژوهشی با بررسی دقیق این ابزار زیر ذره‌بین، آثار ساییدگی مشخصی را شناسایی کردند که با فرآیند حفاری سازگار بود. وجود خطوط ریز، لبه‌های گردشده و انحنای جزئی در انتهای کارشده، همگی نشان‌دهنده استفاده از حرکت چرخشی برای سوراخ‌کردن بودند، نه فشار دادن یا پیچاندن ساده یک سوزن. نکته کلیدی دیگر، شناسایی شش حلقه از یک بند چرمی بسیار شکننده در کنار این ابزار بود. پژوهشگران این بند را بقایای «زه کمان» می‌دانند؛ بخشی از یک دریل کمانی که با حرکت رفت و برگشتی، چرخش سریع و کنترل‌شده‌ای به مته می‌داده است.

دکتر مارتین اُدلِر، نویسنده اصلی این مطالعه از دانشگاه نیوکاسل، تأکید می‌کند: «پشت دستاوردهای خیره‌کننده‌ای مانند معابد سنگی و جواهرات مصر باستان، فناوری‌های عملی روزمره‌ای مانند دریل وجود داشت که امکان ساخت این آثار را فراهم می‌کرد». این دریل کمانی، عملیات حفاری را بسیار سریع‌تر و کارآمدتر از روش‌های دستی قبلی می‌ساخت.

راز آلیاژ مرموز و شبکه‌های تجاری کهن

تحلیل شیمیایی این دریل با استفاده از دستگاه پرتودهی اشعه ایکس قابل‌حمل (pXRF)، راز جالب دیگری را فاش کرد. این ابزار از یک آلیاژ مس غیرمعمول ساخته شده است. جیری کوموشک، از نویسندگان این مطالعه، توضیح می‌دهد: «ترکیب این آلیاژ شامل آرسنیک و نیکل، به همراه مقادیر قابل‌توجهی سرب و نقره است. چنین ترکیبی نه تنها فلزی سخت‌تر تولید می‌کرد، بلکه از نظر ظاهری نیز متمایز بود». حضور عناصری مانند نقره و سرب ممکن است نشان‌دهنده انتخاب‌های آگاهانه در فرآیند آلیاژسازی و حتی اشاره‌ای به شبکه‌های گسترده مبادله مواد یا دانش فنی بین مصر و شرق مدیترانه در آن عصر بسیار کهن باشد.

منبع: فرارو

اخبار علم و فناوری