طرح صیانت ۲: آیا کاربران اینستاگرام و تلگرام نیاز به مجوز صداوسیما خواهند داشت؟
مروری کوتاه بر خبر
- بررسی فشرده طرح «حمایت و رسیدگی به تخلفات صوت و تصویر فراگیر» توسط کمیسیون فرهنگی مجلس در مشهد.
- واگذاری مسئولیت تنظیمگری و نظارت بر رسانههای کاربرمحور و شبکه نمایش خانگی به سازمان صداوسیما.
- تعریف گسترده «کاربر» که تمام استفادهکنندگان از پلتفرمهایی مانند اینستاگرام و تلگرام را شامل میشود.
- تشکیل هیأتهای رسیدگی به تخلفات با اعضای منتخب نهادهای حکومتی.
- مغایرت طرح با اصول ۲۴ و ۲۳ قانون اساسی درباره آزادی رسانه و بیان.
- پیشبینی مجازاتهایی مانند محرومیت موقت رسانهها از انتشار.
کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، طرحی با عنوان «حمایت و رسیدگی به تخلفات صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی» را به صورت فشرده در مشهد بررسی کرده است. بر اساس این طرح، مسئولیت نظارت و صدور مجوز برای رسانههای صوت و تصویری فراگیر و شبکه نمایش خانگی به سازمان صداوسیما واگذار میشود. تعریف گسترده «کاربر» در این طرح، تمام استفادهکنندگان از پلتفرمهایی مانند اینستاگرام و تلگرام را مشمول مقررات آن میکند. حقوقدانان این طرح را مغایر با حقوق اساسی از جمله آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات میدانند.
جزئیات و اهداف طرح
روز ۱۷ بهمنماه سال جاری، ایرنا به نقل از اخلاقی امیری، نماینده مشهد، خبر از بررسی فشرده این طرح توسط ۹ نفر از اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس در روزهای چهارشنبه، پنجشنبه و جمعه در مشهد داد. این طرح که به «طرح صیانت ۲» معروف شده، در حال طی مراحل برای تصویب نهایی در صحن مجلس است. بر اساس مواد این طرح، مسئولیت تنظیمگری، صدور مجوز و نظارت بر خبرگزاریها، رسانهها، کتاب، تبلیغات و بازیهای رایانهای از وزارت ارشاد سلب و به سازمان صداوسیما واگذار میشود.
تعریف گسترده کاربر و شمول پلتفرمها
در بند ۱۰ ماده ۱ این طرح، «کاربر» به معنای «استفادهکننده از خدمات رسانههای صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی برای عرضه یا دریافت محتوا» تعریف شده است. این تعریف، پلتفرمهایی مانند اینستاگرام، تلگرام، توییتر و واتساپ را نیز شامل میشود. مطابق ماده ۴، تولید، تبلیغ یا انتشار هرگونه محتوای صوت و تصویر در فضای مجازی و شبکه نمایش خانگی، منوط به اخذ مجوز از صداوسیما خواهد بود. این امر به معنای لزوم اخذ مجوز برای دهها میلیون کاربر فعال در این پلتفرمهاست.
ساختار نظارتی و هیأتهای رسیدگی
طرح، تشکیل هیأتهای تخصصی برای رسیدگی به تخلفات را پیشبینی کرده است. هیأت رسیدگی به تخلفات متشکل از یک کارشناس سیاسی، یک کارشناس دینی، یک کارشناس حقوقی و یک کارشناس فناوری اطلاعات است که به انتخاب سازمان صداوسیما یا وزارت ارشاد تعیین میشوند. هیأت عالی رسیدگی نیز شامل اعضایی با معرفی دبیر شورای عالی فضای مجازی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، دادستان کل کشور، کمیسیون فرهنگی مجلس و وزیر ارشاد یا رئیس صداوسیما (به عنوان رئیس هیأت) خواهد بود.
نقدهای حقوقی و مغایرت با قانون اساسی
کامبیز نوروزی، حقوقدان و فعال رسانهای، این طرح را مغایر با اصول قانون اساسی میداند. به گفته او، این طرح با اصل ۲۴ (آزادی رسانه) و اصل ۲۳ (ممنوعیت تفتیش عقاید که ناظر بر آزادی بیان است) در تضاد است. او این طرح را نقض آشکار حقوق اساسی ملت، آزادی بیان و حق دسترسی به اطلاعات عنوان میکند. نوروزی معتقد است چنین مقرراتی نه تنها غیرقابل اجرا هستند، بلکه میتوانند مدیریت افکار عمومی را به خارج از کشور منتقل کنند.
مجازاتهای پیشبینیشده و تجربه شکستخورده
در این طرح مجازاتهایی برای متخلفان پیشبینی شده است که شامل محرومیت رسانهها از انتشار مطالب برای دورههایی از چند روز تا چند ماه میشود. نوروزی محور اصلی این مجازاتها را تشدید محدودیتها و بستن گردش اطلاعات میداند. او با اشاره به تجربه شکستخورده سیاستهایی مانند ممنوعیت ماهواره و فیلترینگ، اجرای این طرح را نیز محکوم به شکست میخواند. به عقیده او، این طرح تنها به سود جریانهای انحصارطلب و در راستای پنهانسازی فساد است.
منبع: برترینها
اخبار سیاسی