شبکه ملی اطلاعات: آیا اینترنت داخلی جایگزین اینترنت جهانی می‌شود؟

پروژه شبکه ملی اطلاعات سال‌هاست در دستور کار دولت‌های مختلف قرار دارد. مسئولان می‌گویند هدف آن تقویت زیرساخت ارتباطی کشور است، اما همچنان ابهام‌هایی درباره اهداف، پیامدها و تأثیر آن بر کاربران عادی وجود دارد.

شبکه ملی اطلاعات چیست؟

به زبان ساده، شبکه ملی اطلاعات یک زیرساخت اینترنتی داخلی است. هدف آن میزبانی داده‌ها و خدمات داخلی کشور داخل ایران، افزایش سرعت دسترسی به این خدمات، کاهش وابستگی زیرساخت ارتباطی به اینترنت جهانی و پایداری ارتباطات در شرایط بحران یا اختلال جهانی است. می‌توان آن را شبیه یک «شبکه بزرگ داخلی» تصور کرد که خدماتی مانند پیام‌رسان‌های داخلی، بانکداری آنلاین، خدمات دولتی، فروشگاه‌های اینترنتی ایرانی و پلتفرم‌های ویدئویی داخلی روی آن سریع‌تر و مستقل‌تر از اینترنت جهانی کار می‌کنند.

اهداف رسمی دولت از اجرای این شبکه

در نشست خبری امروز، وحید یزدانیان تأکید کرد این شبکه «جایگزین اینترنت جهانی نیست» و هدف آن افزایش کیفیت و امنیت ارتباطات است، نه قطع دسترسی کاربران به اینترنت بین‌المللی. او همچنین افزود: «تکمیل این پروژه به سرمایه‌گذاری بسیار بزرگی نیاز دارد و بدون مشارکت بخش خصوصی تحقق آن ممکن نیست.» بر اساس توضیحات مسئولان، مهم‌ترین اهداف شبکه ملی اطلاعات شامل موارد زیر است: ۱. افزایش سرعت و کیفیت اینترنت داخلی (با کوتاه‌تر شدن مسیر انتقال داده‌های داخل کشور). ۲. امنیت و کنترل بیشتر زیرساخت ارتباطی برای تاب‌آوری در برابر حملات سایبری یا اختلالات جهانی. ۳. توسعه اقتصاد دیجیتال داخلی و حمایت از کسب‌وکارها و پلتفرم‌های بومی. ۴. پایداری ارتباطات در شرایط بحران و فعال ماندن خدمات داخلی در صورت قطع ارتباطات بین‌المللی.

تأثیر بر کاربران ایرانی و چالش‌های پیش‌رو

برای کاربران، این شبکه می‌تواند به معنای سرعت بیشتر برای خدمات داخلی، تفاوت کیفیت بین اینترنت داخلی و خارجی، افزایش تاب‌آوری ارتباطات و تأثیر مثبت بر کسب‌وکارهای دیجیتال باشد. با این حال، چالش‌های بزرگی پیش رو است. یزدانیان با اشاره به وابستگی برخی زیست‌بوم‌های خدماتی به اینترنت جهانی تصریح کرد: «حتی در دوره‌هایی که اینترنت دچار اختلال شد، بیشترین مطالبه برای بازگشت دسترسی از سوی فعالان و ارائه‌دهندگان خدمات مستقر بر بستر شبکه ملی اطلاعات مطرح شد، چرا که توسعه نرم‌افزارها و پلتفرم‌ها به مخازن و بانک‌های بین‌المللی کدنویسی وابسته است و بدون اینترنت توسعه پلتفرمی با اختلال جدی مواجه می‌شود.» از دیگر چالش‌های اصلی پروژه می‌توان به نیاز به سرمایه‌گذاری بسیار سنگین (بیش از هزار هزار میلیارد تومان) و اختلاف دیدگاه‌های کارشناسی اشاره کرد؛ برخی متخصصان آن را برای امنیت و توسعه ضروری می‌دانند و برخی دیگر آن را تهدیدی برای اینترنت آزاد می‌بینند.

منبع: Hamshahrionline