سکه بانکی یا غیربانکی؟ تفاوت قیمت تا ۲۰ درصد و چالش‌های فروش

مروری کوتاه بر تفاوت‌های کلیدی

سکه‌های بانکی که توسط بانک مرکزی ضرب می‌شوند، با سکه‌های غیربانکی که در کارگاه‌های دیگر تولید می‌شوند، تفاوت‌های عمده‌ای دارند. این تفاوت‌ها که از عیار و وزن تا کیفیت ضرب را شامل می‌شود، تأثیر مستقیمی بر قیمت و نقدشوندگی آن‌ها در بازار می‌گذارد. قیمت سکه غیربانکی معمولاً ۱۰ تا ۲۰ درصد زیر قیمت سکه بانکی اعلام می‌شود.

تفاوت در عیار و خلوص طلا

مهم‌ترین فاکتور در تعیین ارزش واقعی یک سکه، عیار طلای به کار رفته در آن است. تمام سکه‌های بانکی با عیار ۲۲ (خلوص ۹۰۰ از هزار) و با استفاده از شمش‌های استاندارد ضرب می‌شوند. در مقابل، سکه‌های غیربانکی اغلب از طلای با خلوص پایین‌تر استفاده می‌کنند و در آزمایش‌های عیارسنجی ممکن است عیارهایی مانند ۲۰، ۱۹ یا حتی پایین‌تر را نشان دهند. در برخی موارد، فقط سطح سکه آبکاری شده و مغز آن از فلزات ارزان‌تر تشکیل می‌شود.

تفاوت در وزن استاندارد

وزن سکه‌های بانکی با دقت هزارم گرم و مطابق استانداردهای دقیق است. وزن سکه تمام بهار آزادی ۸.۱۳۳ گرم، نیم‌سکه ۴.۰۶۶ گرم، ربع‌سکه ۲.۰۳۳ گرم و سکه گرمی ۱.۰۱ گرم است. این در حالی است که سکه‌های غیربانکی به دلیل استفاده از ابزارهای ابتدایی، اغلب وزن کمتری دارند و ممکن است چند دهم گرم از استاندارد بانکی کمتر باشند.

کیفیت ضرب و ظاهر سکه

دستگاه‌های پیشرفته بانک مرکزی، طرح‌های روی سکه را با وضوح و برجستگی کامل و سه‌بعدی ثبت می‌کنند و کنگره‌های دور سکه منظم است. اما در سکه‌های غیربانکی، به دلیل ضعف دستگاه‌های پرس، طرح‌ها اغلب تخت و تار می‌شوند و تشخیص این تفاوت گاهی حتی برای متخصصان نیز دشوار است.

هشدار درباره بسته‌بندی وکیوم

بسیاری تصور می‌کنند بسته‌بندی هولوگرام‌دار (وکیوم) ضامن اصالت سکه است. اما سودجویان به راحتی اقدام به جعل وکیوم و هولوگرام می‌کنند. بنابراین، بسته‌بندی معیار قابل اتکایی نیست و در موارد مشکوک، باید سکه را مستقیماً از نظر ویژگی‌های فیزیکی بررسی کرد.

چالش فروش و نقدشوندگی

سکه‌های بانکی به دلیل تقاضای بالا، مانند پول نقد نقدشوندگی دارند. در مقابل، فروش سکه غیربانکی با مشکل مواجه است و صرافان تمایل چندانی به خرید آن ندارند. در صورت یافتن خریدار، سکه برای آزمایش عیار (ری‌گیری) به آزمایشگاه فرستاده شده و در نهایت با قیمتی بسیار پایین‌تر از بازار خریداری می‌شود.

تفاوت قیمت ناشی از حباب بازار

سکه بانکی به دلیل تقاضا و اعتبار، دارای حباب قیمتی است؛ یعنی قیمت آن از ارزش طلای به کار رفته بیشتر است. سکه غیربانکی فاقد این حباب است و تنها به عنوان طلای خام ارزش‌گذاری می‌شود. علاوه بر حذف حباب، به دلیل ریسک پایین بودن عیار، قیمت آن با کسر درصدی سنگین (معمولاً ۱۰ تا ۲۰ درصد) محاسبه می‌شود که می‌تواند ضرر قابل توجهی به فروشنده وارد کند.

منبع: Sharghdaily