سه نیروی اصلی شر در اساطیر ایران باستان چه کسانی بودند؟

اساطیر ایران باستان مملو از نیروهای شر بی‌شماری است که در رأس آن‌ها سه چهره اصلی قرار دارند. این نیروهای اهریمنی همواره در پی برهم زدن نظم جهان هستند. با وجود گستردگی مفهوم شر، اطلاعات دقیق درباره بسیاری از این اهریمنان باقی نمانده، اما با تمرکز بر سه نیروی اصلی می‌توان به شناخت بهتری از ذات شر در این اساطیر دست یافت.

انگره‌مینو یا اهریمن؛ سرکرده دیوان

انگره‌مینو یا اهریمن به عنوان رهبر گروه دیوان شناخته می‌شود که هدف نهایی‌اش نابودی جهان و سلطه نیروهای شر است. جایگاه او در مغاکی در تاریکی بی‌پایان و در شمال جهان تصور می‌شود. اهریمن قادر به تغییر چهره خود به شکل‌هایی مانند مار، چلپاسه یا مردی جوان است. او به‌وجودآورنده مرگ است و تمام تلاش خود را برای آسیب رساندن به آفریدگان اهورامزدا به کار می‌گیرد و در مقابل سلامتی، بیماری، در مقابل نظم، بی‌نظمی و در مقابل راستی، دروغ را قرار می‌دهد. بنابر اسطوره‌ها، با تولد زرتشت، اهریمن ترسید و سعی در فریب او کرد، اما در پایان جهان، سرانجام شکست خواهد خورد.

ایشمه؛ تجسم خشم و بی‌خردی

ایشمه که خشم نامیده می‌شود، نماد بی‌رحمی و نبود خرد در اساطیر ایران باستان است. این نیروی شر پیوسته درصدد برانگیختن جنگ در سراسر جهان است تا آن را به تباهی بکشاند. ایشمه از خشمی که در میان بندگان اهورامزدا وجود دارد تغذیه می‌کند و افراد مست و نزاع‌کننده را از یاران خود می‌داند. این اهریمن همواره با سروش، ایزد اخلاص و فرمانبرداری، در جدال است و سروش است که پیشروی او را مختل می‌کند.

اژی‌دهاکه (ضحاک)؛ اهریمنی سه‌سر

اژی‌دهاکه یا ضحاک، یکی از معروف‌ترین نیروهای شر در اساطیر ایران است که نامش با شاهنامه فردوسی گره خورده، اما در اساطیر باستانی تفاوت‌هایی دارد. مطابق این اساطیر، ضحاک دارای سه سر، شش چشم و سه پوزه است و بدنش مملو از جانوران موذی و کشنده است. به دلیل خطر پخش شدن این جانوران در صورت پاره شدن بدنش، فریدون پس از شکست دادن او، به جای کشتن، وی را در کوه دماوند به بند می‌کشد. ضحاک برای رسیدن به اهداف شوم خود قربانی‌هایی تقدیم ناهید و «وای» کرد که رد شد. او قصد خاموش کردن شعله مقدس را داشت که جم مانع شد و ضحاک در انتقام، جم را با اره دو نیم کرد و دخترانش را به اسارت گرفت. بنابر باور اساطیری، ضحاک در روزگار پایانی جهان از دماوند سر برآورده و یک‌سوم آفریدگان را نابود می‌کند، اما سرانجام توسط گرشاسب کشته می‌شود.

منبع: asriran.com

سبک زندگی