سه سناریوی احتمالی برای مذاکرات ایران و آمریکا؛ توافق، بیاعتمادی یا تکرار اشتباه؟
مروری کوتاه بر خبر
- رسانههای بینالمللی سه خوانش اصلی از مذاکرات اخیر در مسقط را بررسی کردهاند.
- سناریوی اول امکان توافق نهایی و کاهش تدریجی تحریمها را مطرح میکند، اما تاثیر آن بر بخش انرژی ایران نامشخص است.
- سناریوی دوم بر بیاعتمادی عمیق در ایران نسبت به پایبندی آمریکا تاکید دارد.
- سناریوی سوم هشدار میدهد که افزایش حضور نظامی آمریکا ممکن است منجر به تکرار اشتباهات گذشته شود.
- گزارشها حاکی از آن است که حتی با لغو تحریمها، شرکتهای بینالمللی برای سرمایهگذاری بلندمدت در ایران محتاط خواهند بود.
مروری بر سه خوانش رسانهای
همزمان با ادامه دور مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط، رسانههای بینالمللی سناریوهای مختلفی را برای آینده این گفتوگوها بررسی کردهاند. تحلیلها عموماً بر این نکته مشترکند که تنشآفرینی فزاینده تنها بر پیچیدگی مسائل میافزاید. سه خوانش اصلی مطرحشده عبارتند از: امکان دستیابی به یک توافق نهایی و کاهش تدریجی تحریمها، وجود بیاعتمادی عمیق در ایران، و خطر تکرار اشتباهات گذشته از سوی آمریکا با تمرکز بر گزینه نظامی.
سناریوی اول: توافق و کاهش تحریمها
یکی از خوانشهای موجود، احتمال دستیابی به توافق نهایی و کاهش تدریجی تحریمهاست. با این حال، تاثیر چنین توافقی بر اقتصاد ایران، بهویژه در بخش انرژی، محل بحث است. پایگاه المانیتور در تحلیلی نوشت که ایران با دارا بودن حدود ۳۲ تریلیون مترمکعب ذخایر گاز طبیعی (دومین ذخایر بزرگ جهان)، به دلیل تحریمها و کمبود سرمایهگذاری مزمن نتوانسته بهرهبرداری کامل داشته باشد. حتی در صورت لغو تحریمها، بعید است این وضعیت در کوتاهمدت تغییر کند.
المانیتور به چالشهای صادرات گاز ایران نیز اشاره کرد. سال گذشته ایران تنها ۵.۵ میلیارد مترمکعب گاز به ترکیه صادر کرد که کمتر از حجم تعیینشده ۹.۶ میلیارد مترمکعبی در قرارداد بود. دلیل این امر، نیاز به ذخیره گاز برای مصرف داخلی عنوان شده است. همچنین، صادرات گاز ایران به عراق که سالانه تا ۲۰ میلیارد مترمکعب بود، اغلب با کمبود مواجه میشد و با انقضای معافیت تحریمی عراق در مارس ۲۰۲۵، این کشور به سمت واردات گاز طبیعی مایع از سایر تامینکنندگان حرکت کرده است.
این گزارش تاکید کرد که شرکتهای بینالمللی حتی در صورت لغو تحریمها، به دلیل خطر بازگشت آنها، نسبت به تعهدات بلندمدت در ایران محتاط خواهند بود. همچنین، توسعه سریع میدان گازی پارس جنوبی توسط قطر، فشار مداومی بر مخزن مشترک وارد کرده و حجم قابل برداشت ایران را محدود میکند.
سناریوی دوم: عمق بیاعتمادی در ایران
روزنامه الاخبار در گزارشی به واکنشهای داخلی ایران به مذاکرات مسقط پرداخت. این گزارش عنوان کرد که به رغم توصیف «بسیار خوب» دونالد ترامپ از این مذاکرات، نگاهها در ایران چندان مثبت نیست و تردیدها و اختلافنظرها درباره محدودیتهای مذاکره عمیق است.
این گزارش با اشاره به اعلام اخیر سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، مبنی بر عدم کنار گذاشتن غنیسازی، پیشبینی کرد که این رویکرد ممکن است با اصرار کاخ سفید بر «غنیسازی صفر درصد» در تضاد قرار گیرد. الاخبار نوشت: با در نظر گرفتن وقایع گذشته، طبیعی است که مقامات و مردم ایران هرگز به مواضع طرف آمریکایی اعتماد نکردهاند و این بیاعتمادی منجر به افزایش هوشیاری شده است.
سناریوی سوم: هشدار نسبت به تکرار اشتباهات
روزنامه سیاتل تایمز با اشاره به حضور گسترده و سنگین نظامی آمریکا در خاورمیانه طی هفتههای اخیر هشدار داد که هرگونه بیاحتیاطی میتواند سناریوهای شکستخورده سال ۲۰۰۳ (حمله به عراق) را برای ایالات متحده بازتولید کند.
این روزنامه نوشت: همزمان با گردآوری یک «ناوگان عظیم» در سواحل ایران، گمانهزنیها افزایش یافته، در حالی که توضیح روشنی درباره هدف استفاده از این نیروها ارائه نشده است. سیاتل تایمز خاطرنشان کرد که در غیاب شفافیت، از قدرت نظامی خواسته میشود کاری را انجام دهد که سیاست انجام نداده و این تنها به تنشهای موجود دامن میزند.
این گزارش افزود: منطق کاخ سفید برای به کار بردن گزینه نظامی نیز در حال تغییر است؛ از «فوریت اخلاقی» مرتبط با اعتراضات داخلی ایران، تا تمرکز بر برنامه هستهای و اخیراً محدود کردن قابلیت موشکی ایران و نیروهای نیابتی آن. به گفته این تحلیل، سازوکارهای نظارتی در آمریکا تضعیف شده و نمایش قدرت جایگزین استراتژی شده است.
منبع: fararu.com
اخبار سیاسی