رقابت جهانی بر سر معادن؛ آیا نبرد قرن ۲۱ از نفت به فلزات نادر رسیده است؟
- گرینلند به کانون رقابت ژئوپلیتیک چین و آمریکا بر سر معادن فلزات نادر تبدیل شده است.
- کشورهایی مانند امارات و چین سرمایهگذاری کلان در معادن آفریقا و اروپا را در دستور کار دارند.
رقابت جهانی برای دسترسی به منابع حیاتی، به ویژه فلزات نادر، در حال تشدید است. جزیره گرینلند به یکی از کانونهای این رقابت بین قدرتهایی مانند چین و ایالات متحده تبدیل شده است. این تحولات بخشی از تغییرات گستردهتر در راهبردهای اقتصادی و ژئوپلیتیک کشورها در سطح جهان است.
گرینلند؛ میدان نبرد جدید قدرتهای جهانی
تلاشهای چین برای سرمایهگذاری و استخراج معادن در گرینلند، با مخالفت دولتهای جو بایدن و دونالد ترامپ مواجه شده است. اهمیت این منطقه نه تنها به دلیل ذخایر قابلتوجه فلزات نادر، بلکه به موقعیت ژئوپلیتیک آن در نزدیکی فعالیتهای روسیه در قطب شمال بازمیگردد. پیشبینی میشود این منطقه تا پایان قرن ۲۱ به یکی از قطبهای اصلی انرژی و مواد معدنی تبدیل شود. ایالات متحده در چارچوب راهبرد مهار همزمان چین و روسیه، تلاش دارد بر نقاط کلیدی مانند گرینلند تسلط یابد.
تغییر راهبردهای اقتصادی جهانی
اغلب کشورها در حال بازتعریف سیاستهای اقتصادی خود با محوریت تنوعبخشی به شرکای تجاری، کاهش وابستگی و توسعه صنایع پاییندستی هستند. دکتر محمود سریعالقلم در تحلیلی از نشست داووس اشاره میکند که سرمایهگذاری مستقیم خارجی در کشورهای توسعهیافته رشد قابلتوجهی داشته است. کشورهایی مانند مکزیک، برزیل، اندونزی، عربستان و نیجریه با رویکردی فعال در حال جذب سرمایه هستند. نمونه بارز این روند، سرمایهگذاری ۴۳ میلیارد دلاری شرکت MGX امارات در توسعه مراکز داده در فرانسه است.
سرمایهگذاری کلان در منابع و فناوری
کشورهای حوزه خلیج فارس، به ویژه امارات، با سرعت در حال تحول اقتصادی و سرمایهگذاری گسترده در آفریقا در حوزه انرژی و معدن هستند. در سوی دیگر، چین نیز استراتژی خود را تعدیل کرده و از اعطای وامهای کلان به آفریقا فاصله گرفته است. تمرکز جدید این کشور بر سرمایهگذاری در معادن کلیدی، به ویژه آنهایی که در زنجیره تولید تراشه نقش دارند، معطوف شده است.
کلید موفقیت در نظم جدید جهانی
دکتر سریعالقلم در جمعبندی مباحث داووس به دو اصل کلیدی اشاره میکند: نخست، توانمندی واقعی در داشتن گزینههای جایگزین تعریف میشود و دوم، بازیگران موفق آنهایی هستند که بتوانند میدانهای رقابت خود را انتخاب کنند، نه اینکه به آنها تحمیل شود. این رویکرد با مفهوم «انتخاب نبردها» به عنوان یک اصل راهبردی در جهان پرتنش امروز مطرح است.
منبع: Ecoiran
اخبار سیاسی