رقابت آمریکا و چین؛ ایران کارت ژئوپلیتیک یا زمین سوخته؟
- هدف واشنگتن حل سریع مسئله ایران برای تمرکز بر مهار پکن در سالهای آینده عنوان شده.
بر اساس تحلیلهای ارائه شده، تنشها و مذاکرات جاری بین ایران و آمریکا را نمیتوان صرفاً در چارچوب دو کشور بررسی کرد. این مناقشه بخشی از رقابت ژئوپلیتیک گستردهتر بین ایالات متحده و چین ارزیابی میشود. دو گزینه «جنگ» یا «توافق تحمیلی» از سوی آمریکا علیه ایران، در این چارچوب کلان معنا پیدا میکند.
ایران؛ ابزاری در رقابت ابرقدرتها
اسماعیل بشری، پژوهشگر ارشد حوزه بینالملل، میگوید تجربه تاریخی نشان داده که ایالات متحده، چه در دولتهای دموکرات و چه جمهوریخواه، پرونده ایران را بهعنوان اولویت ژئوپلیتیک در منطقه دنبال کرده، اما در سطح کلان، این پرونده وسیلهای برای آمادهسازی شرایط رقابت مستقیم با چین نیز بوده است. تحلیل وی حاکی از آن است که ایران در معادلات جاری نه یک بازیگر مستقل، بلکه یکی از متغیرهای مؤثر در این رقابت کلان است.
چشمانداز ۲۰۲۶ و اولویت مهار چین
پیشبینی میشود با ورود به سال ۲۰۲۶، دونالد ترامپ در صورت بازگشت به قدرت، تلاش کند پرونده ایران را به سرعت از طریق توافق تحمیلی یا فشار نظامی محدود تعیین تکلیف کند. هدف این استدلال، بهرهگیری سیاسی از حل منازعه با ایران و آزاد کردن دست واشنگتن برای اختصاص دو سال پایانی دور بعدی ریاستجمهوری (۲۰۲۷ و ۲۰۲۸) به تمرکز بر مهار چین عنوان شده است. این روند ادامه همان اولویت راهبردی آمریکا از زمان اوباما است.
هشدار درباره آینده ایران در معادلات بزرگ
اگر بپذیریم ایران بخشی از این رقابت کلان است، طبیعی به نظر میرسد که کشور ما میتواند بهعنوان «زمین سوخته» در منازعات ابرقدرتها دیده شود یا صرفاً بهعنوان یک کارت در بازی ژئوپلیتیک استفاده گردد. در این تحلیل هشدار داده شده که روسیه و چین نیز هرگاه دستیابی به منافع خود در تنش با آمریکا میسر شود، به سهولت میتوانند ایران را در چارچوب معامله یا مصالحه راهبردی خود قرار دهند، بدون تعهد بلندمدت به حفظ منافع تهران.
منبع: Ettelaat
اخبار سیاسی