رشد سرمایه‌گذاری در آذر ۱۴۰۳ به منفی ۱۴.۸٪ سقوط کرد؛ موتور اقتصاد خاموش شد؟

مروری کوتاه بر گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی برآوردهای خود از رشد اقتصادی کشور در آذرماه سال ۱۴۰۳ را منتشر کرده است. این گزارش نشان می‌دهد اقتصاد ایران در آخرین ماه پاییز امسال، هم از منظر تولید و هم از منظر تقاضا، رشدی مثبت اما با چالش‌های جدی در بخش سرمایه‌گذاری داشته است.

رشد اقتصادی از دو منظر

بر اساس این برآوردها، رشد اقتصادی به روش ارزش افزوده در آذرماه ۲.۳ درصد و به روش هزینه‌ای ۲.۹ درصد بوده است. این در حالی است که رشد اقتصادی نقطه‌ای بدون احتساب نفت، از ۲.۶ درصد در آبان به ۲.۵ درصد در آذر کاهش یافته است.

تحولات بخش‌های مختلف اقتصاد

از نگاه بخشی، وضعیت در آذرماه متفاوت گزارش شده است. رشد بخش کشاورزی از منفی ۱.۹ درصد در آبان به مثبت ۱.۱ درصد و رشد بخش نفت نیز از منفی ۱.۹ درصد به مثبت ۰.۶ درصد افزایش یافته است. اما در مقابل، رشد بخش صنایع و معادن از ۲.۵ درصد به ۲.۳ درصد و رشد بخش خدمات از ۳.۴ درصد به ۲.۸ درصد کاهش پیدا کرده است.

تقاضای داخلی و خارجی؛ یک صعود و دو سقوط

نگاه به اقتصاد از منظر تقاضا یا همان روش هزینه‌ای، تصویر جالب‌تری ارائه می‌دهد. در آذرماه، رشد مصرف خصوصی (مصرف مردم) از منفی ۰.۸ درصد به مثبت ۲.۱ درصد صعود کرده است. با این حال، دو مولفه دیگر با کاهش شدید مواجه شده‌اند: رشد مخارج دولت از ۳.۵ درصد به ۱.۵ درصد و رشد صادرات کالا و خدمات از ۴.۵ درصد به ۲ درصد کاهش یافته است.

هشدار قرمز: سقوط آزاد سرمایه‌گذاری

نکته نگران‌کننده گزارش، وضعیت سرمایه‌گذاری است. برآوردها نشان می‌دهد رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص (شاخص سرمایه‌گذاری) که در آبان منفی ۷.۹ درصد بود، در آذر به منفی ۱۴.۸ درصد سقوط کرده است. این افت شدید می‌تواند زنگ خطری برای رشد اقتصادی پایدار در آینده باشد. همچنین رشد واردات کالا و خدمات نیز از مثبت ۳.۴ درصد در آبان به منفی ۱۹.۵ درصد در آذر رسیده است.

منبع: cdn.ecoiran.com