دیوان عالی آمریکا سیاست تعرفه‌ای ترامپ را غیرقانونی اعلام کرد؛ پایان قدرت مطلق اجرایی؟

دیوان عالی ایالات متحده در حکمی تاریخی، بخش مهمی از سیاست اقتصادی دولت دونالد ترامپ را غیرقانونی اعلام کرد. این نهاد با رأی ۶ قاضی در برابر ۳ قاضی، استفاده رئیس‌جمهور از اختیارات اضطراری برای اعمال تعرفه‌های گسترده بر واردات را مغایر قانون فدرال دانست. این رأی پیامدهای سیاسی و اقتصادی قابل‌توجهی برای آینده سیاست تجاری آمریکا دارد.

جزئیات حکم و استدلال دیوان

رأی اکثریت دیوان عالی که توسط جان رابرتز، رئیس این نهاد نوشته شده، تصریح می‌کند که قانون اساسی آمریکا اختیار وضع تعرفه را به‌صراحت به کنگره واگذار کرده است. رابرتز تأکید کرد که رئیس‌جمهور نمی‌تواند بدون مجوز روشن و مشخص قانون‌گذاران، چنین اختیاری را به‌صورت یک‌جانبه اعمال کند. دولت ترامپ برای توجیه اقدام خود به قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین‌المللی (مصوب دهه ۱۹۷۰) استناد کرده بود که به رئیس‌جمهور اجازه «تنظیم» برخی فعالیت‌های اقتصادی را می‌دهد. اما دیوان عالی اعلام کرد در متن این قانون هیچ اشاره‌ای به واژه «تعرفه» یا «عوارض گمرکی» نشده و تفسیر دولت از دامنه اختیارات، با متن و سابقه قانون سازگار نیست.

تعرفه‌های مورد مناقشه و زمینه اعمال آنها

پرونده به تصمیم ترامپ برای اعمال مجموعه‌ای از تعرفه‌های موسوم به «روز رهایی» بازمی‌گردد که بر طیف گسترده‌ای از شرکای تجاری آمریکا از جمله چین، مکزیک، کانادا، هند و برزیل تحمیل شده بود. این تعرفه‌ها در برخی موارد به ۵۰ درصد و در قبال چین حتی تا ۱۴۵ درصد افزایش یافته بود. کاخ سفید این اقدامات را واکنشی به «کسری تجاری مزمن» و آنچه ترامپ «وضعیت اضطراری ملی» در حوزه تجارت خارجی توصیف می‌کرد، اعلام کرده بود.

شکاف در میان قضات و پیامدهای مالی حکم

نکته قابل‌توجه در این رأی، همراهی برخی قضات محافظه‌کار با اکثریت بود. امی کنی برت و نیل گورسچ، که هر دو از منصوبان جمهوری‌خواهان هستند، به جمع اکثریت پیوستند. در مقابل، کلارنس توماس، ساموئل آلیتو و برت کاوانا مخالفت کردند. کاوانا در نظر مخالف خود هشدار داد که رأی دیوان می‌تواند پیامدهای عملی پیچیده‌ای به همراه داشته باشد، به‌ویژه در زمینه بازگرداندن میلیاردها دلار تعرفه اخذشده. بر اساس آمار رسمی، تا اواسط دسامبر بیش از ۱۳۴ میلیارد دلار درآمد از محل این تعرفه‌ها جمع‌آوری شده است.

تأثیر حکم بر توازن قوا و آینده سیاست تجاری

این حکم ضربه‌ای به روایت «قدرت مطلق اجرایی» محسوب می‌شود و نشان داد که حتی دیوان عالی با ترکیبی که اغلب به نفع ترامپ رأی داده بود، در برابر ادعای قدرت گسترده و یک‌جانبه ایستادگی می‌کند. از منظر سیاسی، این رأی می‌تواند به یکی از نقاط عطف کارزارهای انتخاباتی پیش‌رو تبدیل شود. از نظر اقتصادی نیز پرسش اصلی سرنوشت میلیاردها دلار دریافتی و چالش‌های بازپرداخت احتمالی آن است. رأی دیوان عالی مرزهای اختیارات رئیس‌جمهور را در حوزه تجارت خارجی روشن‌تر کرده و پرونده تعرفه‌های اضطراری ترامپ را به آزمونی برای سنجش توازن قوا در ساختار سیاسی آمریکا تبدیل کرد.

منبع: Eghtesadnews