دهکهای کمدرآمد چقدر هزینههایشان کاهش یافته است؟
مروری کوتاه بر خبر
- هزینه خانوارها به طور میانگین ۱۰ درصد نسبت به سال ۱۳۹۰ کاهش یافته است.
- کاهش هزینه در دهک اول درآمدی به ۳۳.۶ درصد رسیده است.
- تنها دهک دهم (پردرآمد) با افزایش ۱.۲ درصدی هزینه، وضعیت رفاهی خود را حفظ کرده.
- نابرابری هزینه بین سه دهک بالا و سه دهک پایین ۲۱ درصد افزایش یافته است.
- هزینه سالانه ۳۰ درصد فقیر جامعه حدود ۳۲ میلیون تومان کمتر شده است.
بررسی دادههای مرکز آمار از کاهش نابرابر هزینههای خانوارها در دهه اخیر حکایت دارد. در حالی که میانگین کشوری کاهش هزینه حدود ۱۰ درصد است، دهکهای کمدرآمد فشار بسیار بیشتری را متحمل شدهاند و تنها قشر پردرآمد جامعه توانسته وضعیت رفاهی خود را حفظ کند. این روند به افزایش همزمان فقر و نابرابری انجامیده است.
کاهش شدید هزینه در دهکهای پایین
دادهها نشان میدهد هزینههای خانوارها در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۳۹۰ به طور میانگین حدود ۱۰ درصد کاهش یافته است. اما این کاهش در دهکهای درآمدی مختلف یکسان نبوده است. کاهش هزینه در دهکهای اول تا پنجم به میزان قابل توجهی بالاتر از میانگین کشور گزارش شده است. برای مثال، هزینههای دهک اول (کمدرآمدترین) با کاهش ۳۳.۶ درصدی مواجه شده است.
حفظ رفاه تنها برای دهک دهم
در مقابل این کاهشهای شدید، دهک دهم (پردرآمدترین) تنها گروه درآمدی است که رفاه آن کاهش نیافته است. هزینههای این دهک حتی با افزایش ۱.۲ درصدی همراه بوده است. دهکهای ششم تا نهم نیز کاهش هزینهای معادل میانگین کشور (۱۰ درصد) را تجربه کردهاند. این نابرابری در تحمل فشار اقتصادی، شکاف طبقاتی را عمیقتر کرده است.
افزایش نابرابری و پیامدهای اجتماعی
این اختلاف فاحش باعث شده نسبت هزینه سه دهک بالا به سه دهک پایین از ۲.۶۵ در سال ۱۳۹۰ به ۳.۲ در سال ۱۴۰۳ برسد که نشاندهنده افزایش ۲۱ درصدی نابرابری است. به قیمت پایه سال ۱۴۰۳، هزینه سالانه ۳۰ درصد فقیر جامعه از ۱۵۵ میلیون تومان به ۱۲۳ میلیون تومان کاهش یافته که به معنای کسری حدود ۲.۷ میلیون تومانی در هزینه ماهانه آنهاست. تحلیلها حاکی از وقوع بدترین حالت ممکن، یعنی افزایش همزمان فقر و نابرابری، در جامعه ایران است.
منبع: asriran.com
اخبار اقتصادی