دلار توافقی در اوج تاریخی؛ آیا سیاست جدید بانک مرکزی به همگرایی نرخها منجر میشود؟
- قیمت دلار توافقی در کمتر از دو ماه ۶۵.۸۵ درصد رشد کرده و به حدود ۱۳۹ هزار تومان رسیده است.
- فاصله این نرخ با دلار آزاد به حدود ۲۶ هزار تومان (۱۸.۶ درصد) کاهش یافته است.
بررسی روند قیمت دلار توافقی از زمان آغاز به کار عبدالناصر همتی در رأس بانک مرکزی (۱۰ دی ۱۴۰۴) نشان میدهد سیاستگذار پولی مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. در این رویکرد، به جای سرکوب دستوری قیمتها، تلاش شده با مدیریت فاصله قیمتی و هدایت تدریجی بازار، از جهشهای ناگهانی در بازار آزاد جلوگیری شود.
رشد ۶۵ درصدی در کمتر از دو ماه
در تاریخ ۱۰ دی ۱۴۰۴ و همزمان با آغاز ریاست همتی بر بانک مرکزی، قیمت دلار توافقی در سمت خرید ۸۳ هزار و ۲۹۷ تومان و در سمت فروش ۸۴ هزار و ۵۴ تومان بود. اکنون و در فاصله کمتر از دو ماه، این قیمتها به ترتیب به ۱۳۸ هزار و ۱۵۰ تومان و ۱۳۹ هزار و ۴۰۵ تومان رسیدهاند. بررسیهای به عمل آمده حاکی از رشد ۶۵.۸۵ درصدی و افزایش نزدیک به ۵۵ هزار تومانی دلار توافقی در مرکز مبادله ارز و طلا ایران است.
کاهش فاصله با بازار آزاد به ۲۶ هزار تومان
این جهش قیمتی در بستر سیاستهای جدید ارزی بانک مرکزی حامل پیام مهمتری است. فاصله دلار توافقی با دلار بازار آزاد (که امروز در محدوده ۱۶۵ هزار و ۴۰۰ تومان معامله میشود)، به حدود ۲۶ هزار تومان یعنی ۱۸.۶ درصد رسیده است. این فاصله نسبت به دورههای پیشین، نشانهای از همگرایی تدریجی نرخها تلقی میشود.
سیاست تدریجی در سایه مهار بازار آزاد
از نگاه تحلیلگران اقتصادی، بانک مرکزی در شرایطی که بازار آزاد ارز تحت تأثیر تنشهای سیاسی و انتظارات تورمی با فشارهای مقطعی روبهروست، تلاش کرده قیمت دلار آزاد را در یک دامنه مشخص کنترل کند و در مقابل، اجازه دهد دلار توافقی با شیبی مدیریتشده به سطوح بالاتر منتقل شود. این رویکرد میتواند زمینهساز کاهش شکاف ساختاری میان قیمتها و حرکت به سمت نظام ارزی منطقیتر باشد.
چالشهای پیش روی سیاست تکنرخی شدن
با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که فاصله کنونی همچنان معنادار است و برای تحقق واقعی سیاست تکنرخیشدن ارز، نیاز به تلاشهای بیشتری وجود دارد. در صورت تشدید دوباره تنشهای سیاسی یا افزایش شوکهای بیرونی، این فاصله میتواند بهسرعت عمیقتر شود. ثبت سقف تاریخی دلار توافقی در روزهای اخیر را میتوان نشانهای از تغییر فاز سیاست ارزی دانست؛ تغییری که اگر با ثبات سیاسی و تداوم مدیریت انتظارات همراه شود، میتواند مسیر تکنرخیشدن ارز را هموارتر کند.
منبع: Sharghdaily
اخبار اقتصادی