خورشیدگرفتگی حلقوی ۲۰۲۶؛ حلقه آتش چگونه آغاز رمضان و سال نو چینی را نوید داد؟

در آستانه دو رویداد مهم جهانی، آسمان نمایشی خیره‌کننده ترتیب داد. یک خورشیدگرفتگی حلقوی نادر در ۱۷ فوریه ۲۰۲۶، نه تنها یک پدیده نجومی چشمگیر بود، بلکه به عنوان «ماشه نجومی» برای آغاز ماه مبارک رمضان و سال نو چینی عمل کرد. این گرفتگی که مسیر اصلی آن از قطب جنوب می‌گذشت، توسط تعداد معدودی از محققان و ماهواره‌ها رصد شد.

رقص حلقه آتش بر فراز قطب

خورشیدگرفتگی ۱۷ فوریه ۲۰۲۶ یکی از منزوی‌ترین گرفتگی‌های تاریخ بود. مسیر «حلقه آتش» کامل آن، از پهنه‌های خالی از سکنه قطب جنوب عبور کرد. در حالی که ماهواره‌هایی مانند Proba-۲ آژانس فضایی اروپا این صحنه را از فضا ثبت می‌کردند، روی زمین احتمالاً کمتر از ۲۰ نفر از محققان مستقر در ایستگاه‌هایی مانند کنکوردیا و میرنی موفق به مشاهده مستقیم این شکوه شدند.

تقارن نجومی با مناسبت‌های جهانی

این گرفتگی در زمان «ماه نو» رخ داد، لحظه‌ای که تقویم‌های قمری برای شروع ماه جدید به آن متکی هستند. این ماه نو نقش دوگانه‌ای ایفا کرد: از یک سو، آغاز سال نو چینی (سال اسب) را اعلام کرد و از سوی دیگر، تنها چند ساعت بعد، مشاهده هلال ماه در آسمان غروب، نویدبخش شروع ماه مبارک رمضان برای مسلمانان جهان شد. این هم‌زمانی، یکی از نادرترین تقارن‌های تقویمی در دهه اخیر محسوب می‌شود.

چرا زمین کاملاً تاریک نشد؟

علت شکل‌گیری گرفتگی حلقوی به جای کامل، در فاصله ماه نهفته است. در تاریخ ۱۷ فوریه، ماه در اوج مداری خود (دورترین فاصله از زمین) قرار داشت و در نتیجه در آسمان کوچک‌تر از قرص خورشید دیده می‌شد. وقتی این «سکه کوچک» روی «دیسک بزرگ» خورشید قرار گرفت، نتوانست تمام آن را بپوشاند و لبه‌های خورشید به شکل یک حلقه درخشان باقی ماند. دانشمندان قدر این گرفتگی را ۰.۹۶ اعلام کردند، به این معنی که ۹۶ درصد از سطح خورشید پوشیده شد.

اثرات یک پدیده فراقاره‌ای

اگرچه حلقه آتش کامل فقط در قطب جنوب قابل مشاهده بود، اما سایه جزئی ماه، ساکنان بخش‌های وسیع‌تری را تحت تأثیر قرار داد. مردم مناطقی از آفریقای جنوبی (مانند کیپ‌تاون)، بخش‌هایی از آرژانتین و شیلی و جزایر اقیانوس هند شاهد یک خورشیدگرفتگی جزئی بودند. گزارش‌ها حاکی از افت محسوس دما و سردرگمی پرندگان محلی در این مناطق در طول پدیده بود.

منبع: Hamshahrionline