خلیج گرگان در آستانه نابودی؛ آیا احیای این تالاب حیاتی ممکن است؟

خلیج گرگان، یکی از مهم‌ترین اکوسیستم‌های تالابی شمال کشور، در معرض خشک شدن گسترده قرار دارد. این وضعیت نه تنها بحران زیست‌محیطی ایجاد کرده، بلکه سلامت ساکنان منطقه و معیشت آنان را نیز به شدت تحت تاثیر قرار داده است. مقامات و کارشناسان بر لزوم اقدام فوری و تخصیص اعتبار دائمی برای نجات این پهنه آبی تاکید دارند.

وضعیت بحرانی و پیامدهای خشکسالی

خلیج گرگان که در گذشته مساحتی حدود ۴۰۰ کیلومتر مربع داشت، اکنون با خشک شدن بیش از ۳۰ تا ۳۵ درصد از مساحت خود، به کمتر از ۲۷۰ کیلومتر مربع پهنه آبی رسیده است. این خشک‌شدن منجر به افزایش گرد و غبار با سطح میانگین ۳۵۰ میکرون در متر مکعب در شهرهایی مانند گرگان، آق‌قلا و بندرگز شده که این رقم چهار برابر استاندارد سازمان جهانی بهداشت است. پیامد این آلودگی، افزایش ۲۵ درصدی موارد مراجعه به بیمارستان‌ها به دلیل بیماری‌های تنفسی مانند آسم و التهاب ریه در سال ۱۴۰۴ بوده است. از سوی دیگر، تخریب زیست‌بوم طبیعی، نابودی جمعیت ماهی‌های آب شیرین مانند کپور و سفید و نیز پرندگان آبی مهاجر را در پی داشته که به کاهش درآمد صیادان و نابودی یکی از منابع اصلی تغذیه منطقه انجامیده است.

تاکید مقامات بر اقدام فوری و انتقاد از تعلل

استاندار گلستان، علی‌اصغر طهماسبی، نجات خلیج گرگان را یک ضرورت اکولوژیکی و اقتصادی خوانده و تاکید کرد که این موضوع باید همانند دغدغه نجات دریاچه ارومیه در سطح ملی پیگیری شود. وی با اشاره به مصوبه نهاد ریاست جمهوری در ۱۵ دی امسال برای استقرار دستگاه لایروب، از عدم اقدام عملی ملموس انتقاد کرد و گفت علاج‌بخشی این تالاب جلوی نابودی جنگل‌های هیرکانی، بروز ریزگردها و نابودی باغات و مزارع را می‌گیرد. محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور نیز با انتقاد از برخورد شعاری با موضوع آبخیزداری، احیای خلیج گرگان و تالاب میانکاله را یک موضوع حیثیتی برای کشور دانست.

راه حل پیشنهادی کارشناسان و چشم‌انداز آینده

کارشناسان محیط زیست و هیدرولوژی تاکید می‌کنند که اقدامات موقت لایروبی در سال‌های گذشته به دلیل عدم برنامه‌ریزی برای لایروبی دائمی و ۲۴ ساعته و نبود اعتبار مستمر، نتیجه‌بخش نبوده است. پیشنهاد آنان اجرای یک برنامه لایروبی پایدار با تخصیص اعتبار سالانه و دائمی در بودجه دولت، خرید تجهیزات پیشرفته و همکاری وزارتخانه‌های مربوطه است. بر اساس برآوردها، این طرح می‌تواند علاوه بر حفظ محیط زیست، موجب ایجاد بیش از ۵۰۰ شغل مستقیم و غیرمستقیم و توسعه گردشگری در استان گلستان شود. سفر رییس جمهور به این استان نیز فرصتی حیاتی برای تصویب بودجه مورد نیاز این طرح تلقی می‌شود.

منبع: فرارو

اخبار اجتماعی