خارش کف پا؛ نشانه ساده خشکی پوست یا هشدار یک بیماری جدی؟

خارش کف پا که در پزشکی «پروریتوس» نامیده می‌شود، می‌تواند از یک مشکل پوستی ساده تا نشانه‌ای از یک بیماری داخلی جدی متغیر باشد. این گزارش به بررسی علل مختلف این عارضه، از عفونت‌های قارچی و اگزما گرفته تا ارتباط آن با دیابت، مشکلات کبدی و کلیوی می‌پردازد.

خارش کف پا از دید پزشکی

پزشکان خارش کف پا را یک واکنش عصبی یا ایمنی در پاسخ به محرک‌های داخلی یا خارجی می‌دانند. پوست کف پا به دلیل ضخامت بیشتر و فقدان غدد چربی، مستعد خشکی شدید است که خود محرک خارش است. از نظر فیزیولوژیک، تحریک پایانه‌های عصبی در اپیدرم، سیگنال‌هایی به مغز فرستاده و فرد را وادار به خاراندن می‌کند. خارش مزمنی که به درمان‌های معمول پاسخ ندهد، ممکن است نیازمند بررسی‌های دقیق‌تر برای ارزیابی عملکرد اعصاب محیطی یا سیستم‌هایی مانند کبد و کلیه باشد.

علل پوستی خارش کف پا

شایع‌ترین دلایل خارش کف پا، مشکلات پوستی هستند که اغلب با تغییرات ظاهری همراهند.

عفونت‌های قارچی (پای ورزشکار)

عفونت قارچی یکی از دلایل اصلی خارش شدید، به ویژه بین انگشتان و کف پاست. این بیماری در محیط‌های گرم و مرطوب رشد کرده و باعث پوسته‌ریزی، قرمزی و گاهی تاول‌های ریز می‌شود.

اگزما و درماتیت تماسی

التهاب پوست یا اگزما می‌تواند واکنشی به مواد شیمیایی موجود در کفش، جوراب یا شوینده‌ها باشد و منجر به خارش، تورم و خشکی شدید شود.

پسوریازیس کف پا

این بیماری خودایمنی با تولید بیش از حد سلول‌های پوستی، باعث ایجاد پلاک‌های ضخیم و نقره‌ای رنگ همراه با خارش شدید و ترک‌های عمیق در کف پا می‌شود.

خارش کف پا و بیماری‌های داخلی

گاهی خارش پا ریشه پوستی ندارد و نشانه‌ای از اختلال در اندام‌های داخلی است.

دیابت و نوروپاتی محیطی

قند خون بالا می‌تواند به اعصاب محیطی آسیب زده و باعث خارش، سوزن‌سوزن شدن یا بی‌حسی در کف پا شود. این حالت اغلب با خشکی شدید پوست همراه است.

اختلالات کبدی و صفراوی

بیماری‌هایی مانند سیروز کبدی یا انسداد مجاری صفراوی می‌توانند با تجمع نمک‌های صفراوی در پوست، خارش شدیدی در کف دست و پا ایجاد کنند که اغلب بدون بثورات پوستی است.

نارسایی کلیوی

افزایش غلظت اوره در خون به دلیل ناتوانی کلیه‌ها در دفع سموم، می‌تواند منجر به خارش گسترده، به ویژه در ناحیه پاها شود.

خارش شبانه کف پا

تشدید خارش کف پا در شب می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد. در شب، افزایش دمای بدن و جریان خون پوستی می‌تواند حساسیت عصبی را بیشتر کند. همچنین، سطح کورتیکواستروئیدهای طبیعی ضدالتهاب بدن کاهش می‌یابد. عوامل محیطی مانند جنس ملحفه یا گرمای اتاق نیز می‌توانند مؤثر باشند.

خارش کف پا در بارداری

تغییرات دوران بارداری می‌تواند باعث خارش در کف پا شود. از مهم‌ترین دلایل آن می‌توان به «کلستاز بارداری» (یک اختلال کبدی)، تغییرات هورمونی (افزایش استروژن) و تورم یا ادم ناشی از تجمع مایعات اشاره کرد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

برخی علائم همراه با خارش کف پا نیاز به مراجعه فوری پزشکی دارند:

منبع: فرارو

اخبار ورزشی