«جهاد کبیر» سید حسن نصرالله چه بود و چرا تنها یک بار در قرآن آمده است؟

مروری بر مفهوم «جهاد کبیر»

یک سال پس از تشییع پیکر سید حسن نصرالله، سخن از شخصیت و مسیر او همچنان ادامه دارد. رهبر معظم انقلاب از وی به عنوان «مجاهد کبیر و زعیم پیشتاز مقاومت در منطقه» یاد کرده‌اند. اما «جهاد کبیر» به عنوان صفتی قرآنی که به نصرالله نسبت داده می‌شود، دقیقاً به چه معناست؟

این عبارت تنها یک بار در آیه ۵۲ سوره فرقان قرآن آمده است: «فَلا تُطِعِ الکافِرینَ وَ جاهِدهُم بِهِ جِهاداً کَبیراً». با وجود اشاره‌های مختصر در تفاسیر، این مفهوم به صورت یک موضوع مستقل در علوم اسلامی کمتر مورد بحث قرار گرفته است.

تفاوت جهاد کبیر با دیگر انواع جهاد

برای درک جایگاه جهاد کبیر، باید آن را با دیگر انواع جهاد مقایسه کرد. جهاد اکبر، مبارزه با نفس اماره است و تقابل با دشمن بیرونی در آن مطرح نیست. جهاد اصغر نیز به نبرد نظامی صرف با دشمنان جامعه اسلامی اشاره دارد. در مقابل، **جهاد کبیر به هرگونه مبارزه غیرنظامی در عرصه‌های گوناگون اطلاق می‌شود** که میان جامعه اسلامی و دشمنانش شکل می‌گیرد و محور آن «عدم اطاعت از کافران» است.

تجلی جهاد کبیر در مسیر سید نصرالله

سیره و مشی سید حسن نصرالله در رهبری حزب‌الله، تجسم عینی جهاد کبیر بود. او نیروهای تحت امر و علاقه‌مندان به جبهه مقاومت را بر اساس آموزه‌های قرآنی این مفهوم، به ویژه در حوزه دشمن‌شناسی و روش‌های غلبه بر دشمن، رشد و هدایت کرد. این مبارزه در اشکال گوناگون غیرنظامی علیه رژیم صهیونیستی و نظام سلطه جهانی جریان داشت.

عرصه‌های چهارگانه جهاد کبیر

بر اساس این تحلیل، چهار عرصه اصلی برای جهاد کبیر قابل شناسایی است: **جهاد فرهنگی، جهاد اقتصادی، جهاد سیاسی و جهاد علمی**. این عرصه‌ها زمینه‌ساز عزت جامعه اسلامی و عدم تسلیم در برابر کافران هستند. رهبر انقلاب در تجلیل از شهید نصرالله تأکید کردند: «راه نصرالله، راه مقاومت است و مقاومت یک ایمان است، یک تفکّر است، یک تصمیم قلبی و قطعی است؛ مقاومت یک مکتب است، یک مکتب اعتقادی است.»

مقاومت به مثابه یک مکتب فرامرزی

در مکتب سیاسی سید مقاومت، مفهوم مقاومت ریشه در معنایی دینی و قرآنی دارد و بر مردم‌محوری در مقابله با ظلم و اشغالگری استوار است. بر پایه این هویت، ایده مقاومت توانسته است مرزهای لبنان را درنوردد و به الگویی الهام‌بخش برای جبهه‌های مقاومت در سراسر منطقه و حتی برای غیرمسلمانان تبدیل شود.

منبع: Mashreghnews