جزیره دیه‌گو گارسیا؛ نماد شکاف آمریکا و انگلیس در تهدید نظامی علیه ایران

گزارش‌های رسانه‌ای از اختلاف نظر جدی میان آمریکا و بریتانیا بر سر استفاده از پایگاه نظامی راهبردی «دیه‌گو گارسیا» برای اقدام احتمالی علیه ایران خبر می‌دهند. دولت دونالد ترامپ قصد داشته از این پایگاه به عنوان یکی از گزینه‌های عملیاتی استفاده کند، اما با مخالفت صریح لندن مواجه شده است. این مخالفت، شکافی در روابط ویژه دو کشور ایجاد کرده و نشان می‌دهد حتی نزدیک‌ترین متحدان آمریکا حاضر به همراهی بی‌قید و شرط با همه سیاست‌های پرریسک این کشور نیستند.

پایگاه دیه‌گو گارسیا؛ از تاریخچه جنجالی تا اهمیت راهبردی

جزیره دیه‌گو گارسیا در اقیانوس هند، بخشی از مجمع‌الجزایر چاگوس است که تحت حاکمیت بریتانیا اداره می‌شود، اما از دهه ۱۹۷۰ به یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی آمریکا خارج از خاک این کشور تبدیل شده است. تاریخچه این پایگاه با اخراج اجباری هزاران نفر از ساکنان بومی چاگوس در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ میلادی گره خورده که تا امروز به عنوان لکه‌ای تاریک در دادگاه‌های بین‌المللی مطرح است. از نظر نظامی، این پایگاه به دلیل دوری از جغرافیای ایران و میزبانی بمب‌افکن‌های استراتژیک، یک مزیت کلیدی برای عملیات راهبردی آمریکا در خاورمیانه محسوب می‌شود.

ریشه‌های اختلاف؛ از محاسبات سیاسی تا تبعات حقوقی

مخالفت بریتانیا با استفاده از این پایگاه علیه ایران، صرفاً یک اختلاف تاکتیکی نیست. لندن نگران تبعات حقوقی و سیاسی سنگین چنین اقدامی است، چرا که هرگونه استفاده از این جزیره در یک درگیری جدید، پرونده‌های تاریخی مربوط به حاکمیت و حقوق بشر را زنده می‌کند. از سوی دیگر، این کشور نمی‌خواهد امنیت نیروها و منافعش در خاورمیانه را با ورود مستقیم به یک سناریوی درگیری با ایران به خطر بیندازد. این اختلاف، نشانه‌ای از فرسایش تدریجی رهبری آمریکا در میان متحدانش و تمایل کمتر اروپا به همراهی با راهبردهای سخت‌افزاری واشنگتن در منطقه است.

سناریوهای پیش‌رو و پیامدهای راهبردی

در افق میان‌مدت، سه سناریوی اصلی برای آینده نقش این پایگاه در تنش با ایران متصور است: تداوم وضع موجود به عنوان ابزار فشار روانی، افزایش فاصله اروپا از راهبردهای سخت آمریکا، یا بازتعریف بازدارندگی از طریق ابزارهای غیرنظامی. در هر سه سناریو، احتمال استفاده مستقیم از پایگاه برای حمله به ایران پایین ارزیابی می‌شود، اما ارزش نمادین آن بالا باقی می‌ماند. برای ایران، این اختلاف یک فرصت ژئوپلیتیک است و نشان می‌دهد در نظم بین‌الملل کنونی، شکاف میان متحدان غربی خود می‌تواند به یک عامل بازدارنده تبدیل شود.

منبع: Hamshahrionline