توافق هستهای ایران و آمریکا در آستانه ژنو؛ آیا گزینه نظامی کنار گذاشته میشود؟
- کارشناس بینالملل میگوید دور جدید مذاکرات در ژنو میتواند بسیار سرنوشتساز و منجر به توافق شود.
- هشدار داده شده که در صورت شکست مذاکرات و حمله نظامی، پاسخ ایران "کوبنده" خواهد بود و درگیری میتواند گسترش یابد.
مروری بر دور سرنوشتساز مذاکرات
حسن هانیزاده، کارشناس مسائل بینالملل، در گفتوگو با روزنامه اعتماد تأکید کرد که دور جدید مذاکرات میتواند بسیار تأثیرگذار باشد. وی اعلام کرد ایران قصد دارد بستهای پیشنهادی را از طریق مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به طرف آمریکایی ارائه کند. این بسته میتواند مبنایی برای حل اختلافات و دستیابی به یک توافق جامع باشد.
جزئیات بسته پیشنهادی ایران
به باور هانیزاده، مطابق این پیشنهاد، ایران سقف غنیسازی خود را به پایینترین سطح کاهش خواهد داد. همچنین اورانیوم غنیشدهای که همواره محور اختلاف بوده، به کشوری مانند عمان منتقل میشود تا تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی نگهداری شود.
پیشنهاد مقابل آمریکا و چشمانداز توافق
این کارشناس اشاره کرد که در مقابل، ایالات متحده بخش قابل توجهی از تحریمهای اعمالشده از سال ۲۰۱۸ را لغو و یک توافقنامه همکاری مستمر با نظارت گسترده آژانس را امضا خواهد کرد. برآوردها نشان میدهد خروجی مذاکرات ژنو میتواند تعیینکننده و حتی منجر به امضای توافق شود. در این صورت، احتمال کنار گذاشتن گزینه نظامی از دستور کار آمریکا و تمرکز بر گفتوگو وجود دارد.
تغییر مواضع آمریکا و عقبنشینی از خواستههای حداکثری
هانیزاده با اشاره به اظهارات مقامات آمریکایی گفت: به نظر میرسد رییسجمهور آمریکا سطح مطالبات را تعدیل کرده و به جای توقف کامل غنیسازی، بر جلوگیری از استفاده نظامی از فناوری هستهای تأکید میکند. این موضع در ظاهر با سیاست اعلامی ایران مبنی بر عدم تولید سلاح هستهای همپوشانی دارد. وی این تغییر را نوعی عقبنشینی آشکار از موضع پیشین دانست و افزود آمریکاییها به این جمعبندی رسیدهاند که متوقف کردن کامل غنیسازی عملاً امکانپذیر نیست و بحث اصلی اکنون بر سر سطح و درصد آن است. وی همچنین خاطرنشان کرد که مطالبات حداکثری آمریکا در زمینه توان موشکی ایران و مسائل منطقهای، در دور دوم مذاکرات ژنو از دستور کار خارج شد و تمرکز صرفاً بر موضوع هستهای قرار گرفت. این تحول را میتوان نوعی پیروزی سیاسی برای ایران ارزیابی کرد.
محور اقتصادی و سرمایهگذاری احتمالی
هانیزاده به محور اقتصادی مذاکرات نیز اشاره کرد. به گفته وی، یکی از محورهای مورد توجه، ایجاد گشایش در حوزه سرمایهگذاری در بخش نفت و گاز ایران است. وزیر نفت ایران نیز بهطور تلویحی از آمادگی برای پذیرش سرمایهگذاران آمریکایی سخن گفته است. در صورت تحقق، آمریکا ممکن است در حوزههایی مانند فلات قاره سرمایهگذاری کند. همچنین گزارشهایی درباره لغو تحریمهای نفتی از سال ۲۰۱۸ وجود دارد که میتواند دستاورد اقتصادی مهمی برای ایران باشد.
هشدار درباره سناریوی شکست مذاکرات و تبعات نظامی
این کارشناس در پاسخ به پرسشی درباره احتمال بنبست و حمله نظامی هشدار داد. وی گفت: چه حمله محدود باشد و چه گسترده، طبیعتاً ایران پاسخ خود را خواهد داد و این پاسخ بسیار کوبنده خواهد بود. حتی حملات نمادین یا نمایشی تأثیری ندارد، زیرا ایران عقبنشینی نخواهد کرد. در چنین شرایطی، حتی یک درگیری محدود نیز میتواند گسترش یابد، چرا که تهران سکوت نخواهد کرد و پاسخ لازم را به اقدامات ایالات متحده و رژیم صهیونیستی ارائه خواهد داد.
منبع: Ettelaat
اخبار سیاسی