تعرفه‌های ترامپ؛ قمار اقتصادی که درآمد مالیاتی را کاهش داد؟

درآمد دولت آمریکا از تعرفه‌های تجاری که در اکتبر ۲۰۲۵ به بیش از ۳۰ میلیارد دلار در ماه رسیده بود، رشد خود را متوقف کرده و حتی کاهش یافته است. این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، سیاست تعرفه‌ای گسترده‌ای را برای افزایش درآمد و انتقال تولید به داخل پیش برده است. اما واکنش بازیگران اقتصادی، چالش‌های حقوقی و محدودیت‌های ذاتی این سیاست، دستیابی به اهداف بلندمدت را با مشکل مواجه کرده است.

اوج و افول درآمد تعرفه‌ای

پیش از ژانویه ۲۰۲۵، درآمد ماهانه آمریکا از تعرفه حدود ۸ تا ۹ میلیارد دلار بود. این رقم در اکتبر ۲۰۲۵ به بیش از ۳۰ میلیارد دلار رسید، رقمی که در صورت تداوم رشد می‌توانست معادل ۱.۲ درصد تولید ناخالص داخلی شود. اما پس از آن، درآمد ثابت ماند و آمریکا سال ۲۰۲۶ را با کاهش درآمد نسبت به سپتامبر ۲۰۲۵ آغاز کرد.

چرا درآمد تعرفه‌ها رشد نکرد؟

دلایل متعددی برای توقف رشد درآمد وجود دارد. نخست، شرکت‌های آمریکایی در اوایل ۲۰۲۵ و برای جلوگیری از تعرفه، بیش از نیاز معمول انبار کردند که پس از آن واردات کاهش یافت. همچنین، برخی واردکنندگان از تأمین‌کنندگان خارجی خواسته‌اند تا قیمت را کاهش دهند تا ارزش مشمول تعرفه کمتر شود. از سوی دیگر، تعرفه‌های بسیار بالا مانند نرخ ۱۴۵ درصدی بر کالاهای چینی، در عمل می‌تواند مانند تحریم کامل عمل کند و با قطع واردات، درآمدی هم ایجاد نکند.

تهدید حقوقی از سوی دیوان عالی

بخش زیادی از تعرفه‌های ترامپ با استناد به قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین‌المللی اعمال شده است. ترامپ داشتن کسری تجاری را یک وضعیت اضطراری ملی عنوان کرده است، ادعایی که به گزارش بلومبرگ، احتمالاً برای قضات دیوان عالی قانع‌کننده نخواهد بود. در صورت رأی منفی دادگاه، دست نظام تعرفه‌ای بسته‌تر و درآمد حاصل از آن کمتر خواهد شد.

هزینه‌های پنهان و واکنش بازار

تحقیقات دانشگاه ییل نشان می‌دهد حتی تعرفه‌های کمتر هم برای اقتصاد آمریکا هزینه‌بردار هستند و حدود ۱۵ درصد از درآمد حاصل از آن‌ها با کاهش رشد اقتصادی و سایر درآمدهای مالیاتی خنثی می‌شود. از طرفی، طبق برآورد بانک گلدمن ساکس، در حال حاضر ۶۰ درصد هزینه تعرفه‌ها به مصرف‌کنندگان منتقل می‌شود. در سازوکار بازار، مصرف‌کنندگان به سمت کالاهای با تعرفه کمتر گرایش پیدا می‌کنند و این امر نهایتاً به کاهش واردات و درآمد تعرفه‌ای می‌انجامد.

پیامدهای گسترده سیاست تعرفه‌ای

سیاست‌های محدودکننده می‌تواند بازیگران را به دور زدن قوانین، مانند دستکاری مبدأ یا ارزش کالاها سوق دهد. همچنین، هدف اعلام شده ترامپ برای انتقال تولید به داخل آمریکا، در صورت تحقق، به معنای کاهش نیاز به واردات و در نتیجه کاهش همان درآمد تعرفه‌ای است. تحلیل‌ها حاکی از آن است که سیاست‌های تعرفه‌ای توان پول‌سازی نامحدود را ندارند و بی‌ثباتی سیاست تجاری می‌تواند اثری مخرب‌تر از خود تعرفه‌گذاری داشته باشد.

منبع: ecoiran.com

اخبار اقتصادی