بلوغ زودرس؛ تهدیدی برای قد کودکان یا باوری غلط؟

نگرانی بسیاری از والدین از تاثیر بلوغ زودرس بر قد نهایی کودکان، موضوعی است که متخصصان به آن پاسخ می‌دهند. آن‌ها تاکید می‌کنند که این نگرانی در بسیاری از موارد بی‌اساس است و تنها در شرایط خاصی نیاز به مداخله درمانی وجود دارد.

باور رایج اما نادرست

دکتر مریم رزاقی آذر، فوق تخصص غدد و متابولیسم کودکان، ترس والدین از کوتاه ماندن قد کودک به دلیل بلوغ زودرس را بی‌اساس می‌داند. او می‌گوید: «خیلی‌ها فقط شنیده‌اند که بلوغ زودرس باعث کوتاهی قد می‌شود اما این یکی از اطلاعات و باورهای غلط رایج است». به گفته وی، عقب انداختن مصنوعی بلوغ نه تنها قد کودک را بلندتر نمی‌کند، بلکه ممکن است منجر به کوتاه‌تر شدن آن نیز شود.

در بلوغ طبیعی، هورمون‌های جنسی ضمن ایجاد صفات ثانویه، صفحات رشد استخوانی را فعال می‌کنند. اگر بلوغ واقعاً زودتر از سن طبیعی آغاز شود و به سرعت پیش برود، ممکن است زمان رشد قدی کوتاه‌تر شده و قد نهایی کاهش یابد.

تشخیص دقیق؛ کلید تصمیم‌گیری

ظاهر شدن هر نشانه‌ای زودتر از موعد، لزوماً به معنای «بلوغ زودرس» نیازمند درمان نیست. متخصصان بین بلوغ زودرس واقعی و تغییرات گذرا یا رشدهای محدود تفاوت قائل می‌شوند. تشخیص بر اساس سن تقویمی، سن استخوانی (از طریق رادیوگرافی مچ دست)، سرعت رشد قدی و آزمایش‌های هورمونی انجام می‌شود. دکتر رزاقی آذر توضیح می‌دهد: «ما انواع بلوغ داریم. یک نوع بلوغ زودرس است که ممکن است مثلاً فقط پستان در دختر جوانه بزند و سپس متوقف شود. نوع دیگر بلوغ سریع‌پیشرونده است که در آن کودک خیلی سریع مراحل را طی می‌کند و سن استخوانی جلوتر از سن تقویمی است. این موارد باید مورد مداخله قرار گیرند». به گفته وی، بلوغ زودرس در پسران زیر ۹ سال و در دختران زیر ۷ سال (و طبق برخی منابع زیر ۸ سال) با ظاهر شدن علائم واقعی تعریف می‌شود.

عوامل موثر بر قد نهایی

پزشکان تاکید می‌کنند که قد نافی تابع مجموعه‌ای از عوامل است و بلوغ زودرس به تنهایی باعث کوتاهی قد نمی‌شود. ژنتیک والدین، وضعیت تغذیه، سلامت عمومی، کیفیت خواب، بیماری‌های مزمن و استرس‌های شدید از جمله این عوامل هستند. در برخی کودکان حتی با شروع زودرس بلوغ، اگر روند پیشرفت آهسته باشد یا قد ژنتیکی بالایی داشته باشند، قد نهایی در محدوده طبیعی باقی می‌ماند.

ضرورت مشورت با متخصص

دکتر رزاقی آذر تاکید می‌کند: «این‌ها ظرافت‌های پزشکی است که پدر و مادرها خودشان نمی‌توانند تشخیص دهند. حتما باید پزشک متخصص به‌ویژه متخصص غدد کودکان، کودک را معاینه کند». تصمیم برای درمان با داروهای مهارکننده بلوغ باید پس از بررسی دقیق و بر پایه شواهد و ضرورت گرفته شود، نه صرفاً بر اساس اضطراب والدین.

منبع: Hamshahrionline