بازگشایی سفارت آمریکا در دمشق پس از ۱۳ سال؛ چرخش راهبردی سوریه به سوی غرب؟

مروری بر تحلیل یک کارشناس

حسن هانی‌زاده، کارشناس مسائل منطقه، در یادداشتی برای ایلنا به تشریح دلایل بازگشایی سفارت آمریکا در سوریه پس از ۱۳ سال پرداخته است. به گفته وی، سرنگونی دولت بشار اسد نتیجه یک توافق منطقه‌ای و بین‌المللی با همکاری گروه‌های مسلح مخالف بود. دولت کنونی که به رهبری احمد الشرع (ابومحمد الجولانی) به عنوان رئیس‌جمهوری خودخوانده سوریه شکل گرفته، از خط مبارزه با رژیم صهیونیستی و محور مقاومت فاصله گرفته و مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است.

اهداف راهبردی و تغییر ژئوپلیتیک

بر اساس این تحلیل، دولت جدید سوریه نه تنها از رویکرد پیشین حمایت از محور مقاومت عدول کرده، بلکه عملاً به پایگاهی برای طراحی سیاست‌هایی در تقابل با این محور تبدیل شده است. طبیعی است که ایالات متحده، رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای عرب منطقه از این تحول استقبال کنند. در این چارچوب، افتتاح سفارت آمریکا در دمشق را می‌توان نتیجه طبیعی بیش از ۱۳ سال درگیری و تلاش برای تغییر ساختار سیاسی سوریه دانست. سوریه‌ای که بیش از ۶۰ سال خط مقدم جبهه مقاومت شناخته می‌شد، اکنون در حال تبدیل شدن به بستری برای حضور سیاسی آمریکا است.

ابزارهای نفوذ و گام‌های بعدی

به باور این کارشناس، آمریکایی‌ها با بازگشایی سفارت خود در دمشق، در پی آن هستند که از طریق ابزارهای سیاسی، امنیتی و حتی نظامی، جهت‌گیری مشخصی به سیاست‌های دولت احمد الشرع بدهند. افتتاح این سفارت را باید نخستین گام در روند تغییر سیاست‌های دمشق نسبت به فلسطین و معادلات منطقه‌ای ارزیابی کرد. در این مسیر، حتی این احتمال مطرح می‌شود که گام بعدی، افتتاح سفارت رژیم صهیونیستی در دمشق باشد.

خروج نظامی و حضور سیاسی

پیش از این تحولات، بخش قابل‌توجهی از نیروهای ایالات متحده از سوریه خارج شدند و حدود چهار تا پنج هزار نفر از نیروهای داعش نیز با اسکورت تحویل عراق داده شدند. این پرسش مطرح است که آیا می‌توان خروج نظامیان آمریکایی از سوریه و افتتاح سفارت این کشور را بخشی از یک راهبرد کلان‌تر دانست؟ به نظر می‌رسد حضور سیاسی آمریکا در دمشق در شرایط کنونی می‌تواند تأثیرگذارتر و کم‌هزینه‌تر از حضور نظامی مستقیم باشد.

بازیگران منطقه‌ای و آینده محور مقاومت

چند بازیگر مهم در شکل‌دهی به سیاست‌های جدید سوریه نقش دارند که ترکیه، ایالات متحده، برخی کشورهای اروپایی و شماری از کشورهای عرب منطقه مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر هستند. به نظر می‌رسد مجموعه این تحولات، سوریه را به‌سرعت به سمت تقابل با محور مقاومت، حزب‌الله، انصارالله در یمن و الحشد الشعبی در عراق سوق می‌دهد. در چنین چارچوبی، این احتمال تقویت می‌شود که سوریه جدید به پایگاهی برای تأمین امنیت رژیم صهیونیستی در منطقه تبدیل شود.

منبع: Ilna