ایران سه برابر عربستان نفتکش دارد؛ چرا صادراتش یکششم است؟
مروری کوتاه بر خبر
- عربستان روزانه ۶ تا ۶.۵ میلیون بشکه نفت صادر میکند.
- ایران روزانه حدود ۱ تا ۱.۵ میلیون بشکه نفت صادر میکند.
- ناوگان اصلی نفتکشهای عربستان (شرکت بحری) دارای ۴۱ نفتکش VLCC است.
- عربستان در زمان اوج صادرات، ۱۰ تا ۲۰ نفتکش اجارهای نیز اضافه میکند.
- برآوردها از تعداد نفتکشهای درگیر در صادرات ایران (ناوگان سایه) حدود ۳ برابر عربستان است.
- سوال اصلی: چرا با وجود ناوگان بزرگتر، صادرات ایران به مراتب کمتر است؟
مقایسه ظرفیت لجستیکی صادرات نفت ایران و عربستان سعودی، تناقض جالبی را نشان میدهد. بر اساس گزارشها، در حالی که برآورد میشود تعداد نفتکشهای درگیر در صادرات ایران حدود سه برابر عربستان باشد، حجم صادرات روزانه نفت خام عربستان حدود شش برابر ایران است.
ناوگان قدرتمند نفتی عربستان
عربستان سعودی بهعنوان یکی از اصلیترین بازیگران بازار جهانی نفت، روزانه میلیونها بشکه نفت خام صادر میکند. قلب این عملیات، شرکت «بحری اویل» است که یکی از پنج مالک برتر نفتکشهای VLCC (بسیار بزرگ) در جهان محسوب میشود. این شرکت تا پایان سال ۲۰۲۴ مالک و بهرهبردار ۴۱ نفتکش VLCC با مجموع ظرفیت حمل ۱۲٫۸ میلیون تن وزن مرده (DWT) بوده است. ناوگان بحری، حملکننده انحصاری محمولههای نفت خام شرکت آرامکو به مشتریان جهانی است.
استفاده از نفتکشهای اجارهای در زمان اوج
عربستان برای اجرای کامل برنامه صادراتی خود، تنها به ناوگان داخلی متکی نیست. گزارشهای صنعتی نشان میدهد برای اجرای برنامه صادرات آرامکو، به بیش از ۵۰ نفتکش VLCC نیاز است. بنابراین، این کشور در دورههای افزایش صادرات، اقدام به اجاره نفتکشهای اضافی میکند. برای نمونه، در سال ۲۰۲۰ گزارش شد که شرکت بحری در برخی مقاطع تا ۱۴ نفتکش VLCC دیگر را بهصورت موقت اجاره کرده است.
برآورد نهایی ناوگان حمل نفت عربستان
با جمعبندی دادهها، ناوگان اصلی حمل نفت عربستان شامل ۴۱ نفتکش VLCC ملکی است و در زمانهای اوج، حدود ۱۰ تا ۲۰ نفتکش اجارهای نیز به آن افزوده میشود. بنابراین، مجموع نفتکشهای بسیار بزرگ درگیر در این عملیات حدود ۵۰ تا ۶۰ فروند برآورد میشود که ظرفیت کلی آنها به حدود ۱۷ تا ۱۸ میلیون تن وزن مرده میرسد.
مقایسه با ایران و یک پرسش کلیدی
این در حالی است که میزان صادرات نفت عربستان حدود ۶ میلیون تا ۶٫۵ میلیون بشکه در روز و میزان صادرات نفت ایران حدود یک میلیون تا ۱٫۵ میلیون بشکه در روز گزارش میشود. نکته قابلتوجه، مقایسه این ناوگان با برآورد ناوگان موسوم به «سایه» ایران است. پرسش اصلی اینجاست: چرا برآورد تعداد نفتکشهای ایران حدود ۳ برابر عربستان است، اما ظرفیت صادرات نفت عربستان حدود ۶ برابر ایران گزارش میشود؟ آیا میان آمار تعداد نفتکشها و ظرفیت آنها با میزان صادرات نفت این کشورها رابطه مستقیمی وجود دارد؟
منبع: asriran.com
اخبار اقتصادی