افزایش قیمت حبوبات؛ جایگزین پروتئین در آستانه گرانی بیشتر؟

با محدود شدن دسترسی بسیاری از خانوارها به منابع پروتئین حیوانی به دلیل افزایش قیمت گوشت، حبوبات به عنوان یک جایگزین مهم در سبد غذایی مطرح شده‌اند. اما اکنون خود این کالای اساسی با موج جدیدی از گرانی مواجه شده است. افزایش هزینه‌های تولید، نوسانات نرخ ارز و اختلال در زنجیره تأمین از دلایل این افزایش قیمت عنوان می‌شود. بررسی‌های میدانی از رشد قیمت چند ده‌هزار تومانی برخی اقلام پرمصرف در هر کیلوگرم حکایت دارد.

گزارش میدانی از قیمت‌های بازار

مشاهدات از بازار نشان می‌دهد قیمت حبوبات بسته‌بندی شده در سطح فروشگاه‌ها به شرح زیر است: – لپه ۹۰۰ گرمی: ۳۷۵ هزار تومان – عدس ۹۰۰ گرمی: ۳۱۰ هزار و ۸۰۰ تومان – لوبیا چیتی ۹۰۰ گرمی: ۶۴۹ هزار و ۹۰۰ تومان – نخود ۹۰۰ گرمی: ۳۷۹ هزار و ۷۰۰ تومان – عدس ریز ۹۰۰ گرمی: ۳۵۰ هزار تومان

این ارقام نشان‌دهنده افزایش قیمت چشمگیر این محصولات است. داوود لپه‌چی، رئیس هیأت‌مدیره انجمن حبوبات ایران، تأیید کرده که به دلیل تأثیرگذاری عمیق حذف ارز ترجیحی بر بازار و استقبال مردم، دور از انتظار نیست که این افزایش قیمت‌ها در روزهای آینده نیز ادامه یابد.

چالش‌های واردات و تولید داخلی

داوود لپه‌چی در تشریح شرایط بازار گفت: حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد حبوبات مصرفی کشور تولید داخل و ۳۰ تا ۴۰ درصد وارداتی است. اگرچه در میانه فصل برداشت، موجودی داخلی قابل قبول است، اما با پایان فصل، کسری ایجاد خواهد شد که نیاز به واردات به‌موقع دارد.

وی به مشکل اصلی واردکنندگان اشاره کرد: واردکنندگانی که چهار تا شش ماه پیش کالا وارد کرده بودند، بر مبنای ارز ۷۰ هزار تومانی اقدام به ترخیص کردند، اما اکنون برای تأمین مجدد باید ارز ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تومانی پرداخت کنند. این اختلاف فشار مالی شدیدی ایجاد کرده و برخی را تا مرز ورشکستگی برده است. انباشت بدهی به تأمین‌کنندگان خارجی باعث توقف فعالیت بسیاری از واردکنندگان شده است.

عوامل مؤثر بر قیمت و هشدار برای آینده

لپه‌چی به عوامل دیگر نیز اشاره کرد: – **تولید داخلی:** خشکسالی و آفت‌زدگی چند ساله در برخی استان‌های اصلی تولید لوبیا، بر میزان تولید اثر گذاشته است. – **تفاوت قیمت فله و بسته‌بندی:** حدود ۷۰ درصد مصرف به‌صورت فله و ۳۰ درصد بسته‌بندی است. قیمت بسته‌بندی شامل هزینه‌های اضافی مانند بوجاری، بسته‌بندی و حمل‌ونقل است. – **تورم:** حتی محصولات داخلی از افزایش نرخ ارز و تورم ۴۰ تا ۵۰ درصدی تأثیر می‌پذیرند. هزینه‌هایی مانند کود و ماشین‌آلات افزایش یافته است. وی هشدار داد اثر اصلی تصمیمات اخیر ارزی در ماه‌های آینده نمایان خواهد شد و احتمال افزایش بیشتر قیمت‌ها، به‌ویژه در کالاهای اسایی که پیش‌تر با ارز ترجیحی حمایت می‌شدند، وجود دارد.

انتقاد از حذف شتاب‌زده ارز ترجیحی

رئیس هیأت‌مدیره انجمن حبوبات ایران حرکت به سمت تک‌نرخی شدن ارز را مطالبه همیشگی انجمن دانست، اما تأکید کرد این اقدام باید تدریجی و با برنامه‌ریزی انجام می‌شد. به گفته وی، حذف ناگهانی ارز ترجیحی و جایگزینی آن با ارزی که فاصله معناداری با بازار آزاد دارد، تبعات اقتصادی و اجتماعی جدی به همراه خواهد داشت و مستقیماً بر سفره مردم اثر می‌گذارد. لپه‌چی در پایان گفت دولت حدود یک سال است که بدهی‌های خود به واردکنندگان کالاهای اساسی را پرداخت نکرده و این موضوع انگیزه واردات را به‌شدت کاهش داده است. وی تسویه این بدهی‌های معوق را نخستین اقدام ضروری خواند و هشدار داد در غیر این صورت، کاهش واردات و افزایش قیمت‌ها در ماه‌های آینده اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

منبع: Mashreghnews

اخبار اقتصادی