افزایش بیسابقه تقاضای جهانی برق؛ آیا شبکهها پاسخگو خواهند بود؟
مروری کوتاه بر خبر
- پیشبینی رشد متوسط سالانه بیش از ۳.۵ درصدی تقاضای جهانی برق تا ۲۰۳۰
- محرکهای اصلی: صنعت، خودروهای برقی، سیستمهای تهویه مطبوع و مراکز داده
- اختصاص ۸۰ درصد تقاضای اضافی تا ۲۰۳۰ به اقتصادهای نوظهور مانند چین و هند
- بازگشت رشد تقاضا در اقتصادهای پیشرفته پس از ۱۵ سال رکود
- چالش اصلی: اتصال ظرفیتهای تولید جدید به شبکه و نیاز به افزایش ۵۰ درصدی سرمایهگذاری
- احتمال کمبود برق در آمریکا تا ۲۰۳۰ به دلیل زیرساختهای قدیمی
مروری بر گزارش آژانس بینمللی انرژی
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارش جدید خود از افزایش مداوم و قابل توجه تقاضای جهانی برق خبر داده است. طبق این گزارش، تقاضای جهانی برق در سال ۲۰۲۵ بر مبنای سالانه سه درصد افزایش یافت، در حالی که رشد تقاضا در سال ۲۰۲۴ معادل ۴.۴ درصد ثبت شده بود. این آژانس پیشبینی میکند روند رشد تا سال ۲۰۳۰ ادامه یابد.
محرکهای اصلی افزایش مصرف
آژانس بینالمللی انرژی گسترش مصرف در بخش صنعت، رشد سریع خودروهای برقی (EV)، افزایش استفاده از سیستمهای تهویه مطبوع و توسعه چشمگیر مراکز داده را محرکهای اصلی این افزایش اعلام کرده است. این آژانس پیشبینی کرده تقاضای جهانی برق در طول سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ بهطور متوسط بیش از ۳.۵ درصد بر مبنای سالانه افزایش یابد.
سهم اقتصادهای نوظهور و پیشرفته
طبق این گزارش، اقتصادهای نوظهور، از جمله چین، هند و منطقه جنوب شرقی آسیا، تا سال ۲۰۳۰، ۸۰ درصد از تقاضای اضافی برق را به خود اختصاص خواهند داد. در سوی دیگر، اقتصادهای پیشرفته نیز پس از ۱۵ سال رکود، شاهد رشد تقاضای برق خواهند بود. این بازگشت تقاضا، حاصل رشد حوزههایی مانند هوش مصنوعی، مراکز داده و تولید پیشرفته در این اقتصادها عنوان شده است.
وضعیت تقاضا در مناطق مختلف
در آمریکا، تقاضای برق در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۱ درصد افزایش یافت و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ سالانه نزدیک به دو درصد رشد کند که تقریبا نیمی از این افزایش، ناشی از گسترش مراکز داده خواهد بود. آژانس بینمللی انرژی همچنین پیشبینی کرده که تقاضای برق در اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۳۰ حدود دو درصد افزایش یابد. سایر اقتصادهای پیشرفته از جمله استرالیا، کانادا، ژاپن و کره جنوبی نیز با رشد سریع تقاضای برق مواجه خواهند بود.
چالش بزرگ شبکههای برق
با وجود رشد تولید برق از منابع تجدیدپذیر، هستهای و گاز طبیعی، اتصال این ظرفیتها به شبکه برق، چالش اصلی شناسایی شده است. هماکنون بیش از ۲۵۰۰ گیگاوات پروژه از جمله در بخش تجدیدپذیرها، ذخیرهسازی و مراکز داده در صف اتصال به شبکه ماندهاند. سرمایهگذاری جهانی در شبکههای برق بر مبنای سالانه، حدود ۴۰۰ میلیارد دلار است و برای پاسخ به رشد تقاضا باید این رقم، حدود ۵۰ درصد افزایش یابد.
سرمایهگذاری و هشدارها
سال گذشته، سرمایهگذاری در شبکه برق برای اولین بار در مسیر رسیدن به بالای ۴۷۰ میلیارد دلار بود که نسبت به سال ۲۰۲۴، ۱۶ درصد افزایش یافته است. آمریکا با ۱۱۵ میلیارد دلار سرمایهگذاری در سال ۲۰۲۵، یک چهارم هزینههای شبکه برق جهانی را به خود اختصاص داده است. چین، اتحادیه اروپا و انگلیس هر کدام با حدود ۲۰ درصد از مجموع جهانی، در رتبههای بعدی قرار دارند. با این حال، افزایش سرمایهگذاری با محدودیتهای زنجیره تامین و کمبود نیروی کار مواجه است. گزارشها هشدار میدهند زیرساخت قدیمی شبکه در مناطق کلیدی آمریکا نمیتواند به تمام درخواستها پاسخ دهد و در صورت ادامه این روند، ممکن است آمریکا تا سال ۲۰۳۰ با کمبود برق مواجه شود.
منبع: asriran.com
اخبار اقتصادی