آیا وکلای زن در ایران هنوز با نگاه جنسیتی مواجهند؟
در آستانه هفتادوسومین سالگرد استقلال کانون وکلای دادگستری، نگاهی به تاریخچه و چالشهای پیشروی وکلای زن در ایران میاندازیم. با وجود پیشرفتهای کمّی، موانع و نگاههای جنسیتی در مسیر حرفهای آنان همچنان وجود دارد.
از اولین وکیل زن تا نگاههای تبعیضآمیز
اولین پروانه وکالت برای یک زن ایرانی در ۲۱ فروردینماه ۱۳۱۶ خورشیدی برای خانم دکتر خدیجه کشاورز صادر شد. با این حال، از همان ابتدا نوعی بدبینی و دستکمگرفتن زنان در این حرفه وجود داشته است. این نگاه امروزه نیز در گفتوگوهای مراجعان در راهروهای دادگستری با جملاتی مانند «وکلای خانم برش ندارند» شنیده میشود. بخشی از مردم عادی طرح دعوی را مساوی با زورآزمایی میدانند و معتقدند مردان وکیل امکان موفقیت بیشتری دارند.
چالشهای درونحرفهای و ساختاری
وکلای دادگستری نیز نگاه جنسیتی به همکاران خود دارند. برای نمونه در انتخابات هیئتمدیره کانونهای وکلای دادگستری، بیشتر منتخبان را مردان تشکیل میدهند و تا به امروز هیچکدام از زنان وکیل ریاست اتحادیه سراسری کانونهای وکلای دادگستری (اسکودا) را عهدهدار نبودهاند. همچنین برخی قضات دادگستری نیز آنچنان که باید و شاید به وکلای خانم احترام شایسته را نمیگذارند، هرچند این نگاه از گذشته کمتر شده است.
نقش پررنگ در فعالیتهای اجتماعی و آینده روشن
پس از وقایع دیماه ۱۴۰۴، گروهی از وکلای دادگستری با امضای بیانیهای اعلام کردند آماده پذیرش رایگان وکالت خانواده جانباختگان و متهمان بازداشتشده اعتراضات هستند. نگاهی به این فهرست نشان میدهد حدود نیمی از اسامی را زنان تشکیل میدهند. همچنین در دفاتر معاضدت قضائی کانون وکلا، بیشتر افراد حاضر خانمهای وکیل هستند که به شکل رایگان مشورت میدهند. اگر نگاهی به آینده داشته باشیم، اکنون بیش از نیمی از دانشجویان ورودی به دانشکده حقوق را دختران تشکیل میدهند. همینطور بیشتر قبولشدگان آزمون کانون وکلای دادگستری نیز خانمها هستند. در ۱۰ سال گذشته نیز چندین بانو به عضویت و ریاست هیئتمدیره یا دادستانی انتظامی کانون وکلا رسیدهاند.
منبع: Sharghdaily
اخبار اجتماعی