آیا مصرف برق ایران واقعاً سه برابر اروپاست؟ بررسی آمارهای جهانی
مروری کوتاه بر خبر
- رئیسجمهور ایران ادعا کرده مصرف برق کشور سه برابر کشورهای اروپایی است.
- آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) و بانک جهانی این ادعا را تأیید نمیکند.
- مصرف سرانه برق ایران حدود ۳۵۲۹ کیلوواتساعت و کمتر از میانگین اتحادیه اروپا (۵۵۴۴ کیلوواتساعت) است.
- مصرف کل برق اروپا حدود ۲۴۸۳ تراواتساعت و هفت برابر مصرف ۳۱۶ تراواتساعتی ایران است.
- برخی کشورهای اروپایی مانند ایسلند و نروژ مصرف سرانه بسیار بالاتری نسبت به ایران دارند.
- تحلیلها از احتمال زمینهسازی برای شوک قیمتی انرژی در آینده خبر میدهند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در مراسمی گفت: «سه برابر کشورهای اروپایی برق مصرف میکنیم». این در حالی است که آمارهای بینالمللی نشان میدهد ایران نه تنها جزو کشورهای پرمصرف جهان نیست، بلکه مصرف سرانه آن از میانگین اروپا نیز پایینتر است.
بررسی ادعای مصرف سه برابری
مسعود پزشکیان در سخنان خود تأکید کرد: «ما نمیگوییم مصرف نکنیم، میگوییم درست مصرف کنیم». وی این ادعا را در شرایطی مطرح کرده که پیش از این نیز بارها از مصرف بالای انرژی در ایران گلایه کرده بود. برای مثال، در سال ۱۴۰۳ گفته بود: «برقی که در کشور مصرف میکنیم، در حالت سرانه چند برابر انگلستان، کانادا و آلمان است.»
واقعیت آماری مصرف برق
برخلاف این اظهارات، دادههای اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده (EIA) تا سال ۲۰۲۳ نشان میدهد ادعای چندبرابر بودن مصرف برق ایران نسبت به اروپا با واقعیتهای آماری همخوانی ندارد. بر اساس این آمار، در سال ۲۰۲۲ ایرانیان حدود ۳.۲ تا ۳.۵ تن معادل نفت به ازای هر نفر انرژی برق مصرف کردهاند که نزدیک به متوسط کشورهای خاورمیانه و کمتر از بسیاری کشورهای اروپایی است.
بانک جهانی نیز در سال ۲۰۲۲ مصرف برق ایرانیان را ۳۲۶۶ کیلوگرم معادل نفت به ازای هر نفر محاسبه کرده است. این رقم برای فرانسه ۳۱۳۸، برای آلمان ۲۹۴۷ و برای فنلاند حدود ۵۸۶۷ کیلوگرم بوده است.
مقایسه سرانه و کل مصرف
در گزارش «فکتنامه» آمده است مصرف کل برق اروپا سالانه حدود ۲۴۸۳ تراواتساعت است، در حالی که این رقم برای ایران حدود ۳۱۶ تراواتساعت است؛ یعنی مصرف کل اروپا هفت برابر ایران است.
در بخش مصرف سرانه نیز آمارها متفاوت است. مصرف سرانه برق هر اروپایی حدود ۵۵۴۴ کیلوواتساعت برآورد شده، در حالی که مصرف سرانه برق ایران حدود ۳۵۲۹ کیلوواتساعت است. به این ترتیب، میانگین سرانه مصرف برق در اتحادیه اروپا حدود یکونیم برابر ایران است.
نمونههای اروپایی با مصرف بسیار بالا
مصرف سرانه برق ایران از برخی کشورهای اروپایی مانند رومانی، اوکراین یا آلبانی بیشتر است، اما در مقایسه با کشورهای ثروتمندتر اروپای غربی و شمالی بهمراتب کمتر است. برای نمونه:
تحلیل اهداف پشت ادعاها
بر این اساس، به نظر میرسد طرح مکرر چنین اظهاراتی از سوی پزشکیان بیش از هر چیز میتواند در راستای زمینهسازی برای شوک قیمتی در بخش انرژی تفسیر شود. تحلیلها نشان میدهد در صورت وقوع چنین شوکی، احتمال دارد موج جدیدی از جهشهای تورمی به اقتصاد ایران تحمیل شود.
منبع: asriran.com
اخبار سیاسی