آیا فشار نتانیاهو بر ترامپ، مذاکرات ایران و آمریکا را به بنبست میکشد؟

مروری کوتاه بر خبر
- مذاکرات دشوار ایران و آمریکا در میانه نمایش موشکی ایران و آزمایش ضدبالستیک اسرائیل در جریان است.
- دونالد ترامپ به دنبال یک «معامله بزرگ» تاریخی است که بدون ورود به جنگ، برنامه هستهای ایران را پایان دهد.
- بنیامین نتانیاهو اصرار دارد برنامه موشکهای بالستیک ایران باید در هر توافق الزامآوری گنجانده شود.
- ایران به دنبال توافقی آبرومندانه است که در داخل به عنوان تسلیم تعبیر نشود و برنامه موشکی خود را حفظ کند.
- فشار اقتصادی تحریمها بر ایران و فشار متحدان منطقهای بر ترامپ، معادلهای شکننده ایجاد کرده است.
مذاکرات دشوار تهران و واشنگتن بر سر برنامههای تسلیحاتی ایران، در شرایطی پیچیده در جریان است. این گفتوگوها همزمان با برگزاری جشنهای سالگرد انقلاب اسلامی و نمایش موشک بالستیک از سوی ایران و نیز آزمایش موفقیتآمیز موشکهای ضدبالستیک جدید توسط اسرائیل صورت میگیرد. در این تقابل، محاسبات امنیت ملی با ملاحظات اعتبار و تصویر درهم آمیختهاند.
نبرد ارادهها و محاسبات سیاسی
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، خواهان دستیابی به توافقی تاریخی است که بتواند آن را به عنوان دستاوردی بزرگ عرضه کند؛ توافقی که از چارچوب برجام سال ۲۰۱۵ فراتر رود و برنامه هستهای ایران را هم در حال و هم در آینده پایان دهد. هدف او دستیابی به این «معامله بزرگ» بدون ورود به جنگی پرهزینه است که میتواند اقتصاد آمریکا را تضعیف و چشماندازهای انتخاباتیاش را مخدوش کند. در سوی مقابل، رهبران ایران به دنبال توافقی آبرومندانه هستند که در داخل کشور به عنوان تسلیم در برابر فشار تعبیر نشود و حاکمیت ملی را خدشهدار نکند. ایران زیر فشار سنگین تحریمهای اقتصادی قرار دارد که بر افکار عمومی اثر گذاشته است.
گره کور موشکهای بالستیک
یکی از اصلیترین نقاط اختلاف، برنامه موشکهای بالستیک ایران است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با طرح شروطی حداکثری، بر گنجاندن محدودیت برای این موشکها در هر توافق احتمالی اصرار دارد. از نگاه تلآویو، پرداختن به پرونده هستهای بدون مهار برنامه موشکی، تنها نیمی از راهحل است و این موشکها تهدیدی مستقیم و امنیت وجودی محسوب میشوند. در مقابل، تهران موشکهای بالستیک را سنگ بنای بازدارندگی و سپر امنیتی خود میداند و چشمپوشی از آنها را غیرقابل قبول میخواند. این تقاضا مستقیماً به قلب دکترین امنیتی ایران ضربه میزند.
معادله شکننده و چشمانداز پیشرو
فضای مذاکرات به گونهای شکننده است که هرگونه واکنش بیش از حد ترامپ به فشارهای نتانیاهو میتواند تهران را به سختتر کردن موضع سوق دهد. همچنین، اگر ایران خواستههای خود را بیش از اندازه بالا ببرد، ممکن است واشنگتن را به سمت گزینههای نظامی سوق دهد. با این حال، امکان دستیابی به یک فرمول مصالحهآمیز وجود دارد؛ فرمولی که ممکن است شامل کاهش سطح غنیسازی، بازگرداندن نظارتهای دقیقتر در ازای لغو تدریجی تحریمها باشد. اما مسئله موشکهای بالستیک همچنان به عنوان گره اصلی باقی میماند و پرداختن همزمان به آن میتواند کل روند را مختل کند.
منبع: فرارو
اخبار سیاسی