آیا سوریه پس از سقوط اسد در آستانه تجزیه و نقشههای اسرائیل بزرگ است؟
مروری کوتاه بر خبر
- سقوط دولت بشار اسد در ۸ دسامبر ۲۰۲۴ پس از ورود نیروهای هیئت تحریرالشام به دمشق.
- ابومحمد الجولانی، رهبر گروهی با پیشینه تروریستی، حاکم جدید سوریه شد.
- مناطق شرق سوریه تحت کنترل کردها و استان سویداء تحت کنترل دروزیها خارج از کنترل دولت جدید است.
- اسرائیل به دنبال ایجاد کریدور زمینی از سرزمینهای اشغالی به شرق سوریه برای امنیت انرژی است.
- درگیریهای داخلی و حملات اسرائیل، ثبات دولت جولانی را تهدید میکند.
مروری کوتاه بر تحولات یک سال گذشته سوریه
یک سال پس از سقوط دولت بشار اسد، سوریه در وضعیت بیثباتی و خطر تجزیه قرار دارد. عملیات مخالفین مسلح که در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴ در غرب حلب آغاز شد، به سرعت به سقوط حکومت بعث در دمشق انجامید. در روز ۸ دسامبر ۲۰۲۴ (۱۸ آذر ۱۴۰۳)، نیروهای هیئت تحریرالشام به رهبری ابومحمد الجولانی وارد پایتخت شدند و دوران ۶۱ ساله حزب بعث را به پایان رساندند. الجولانی که سابقه حضور در گروههایی مانند داعش و جبهه النصره را دارد، اکنون حاکم جدید سوریه است.
درگیری قدرت و نقش بازیگران منطقهای
به محض سقوط دمشق، درگیری برای کنترل مناطق مختلف از سر گرفته شد. گروههای تحت حمایت ترکیه در حومه حلب تلاش کردند قلمرو خود را گسترش دهند و شبهنظامیان کرد گروه «قسد» را تضعیف کنند. نیروهای کرد که بخشهای وسیعی از شرق سوریه را تحت کنترل دارند، از حمایت ائتلاف تحت رهبری آمریکا برخوردارند. در این درگیریها، نیروهای الجولانی به شکل عجیبی بیطرف ماندند و به نیروهای تحت حمایت آمریکا حملهای نکردند. این امر نشاندهنده احتمال وجود توافقهای نانوشته با آمریکاییها پس از عملیات طوفان الاقصی در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ است.
موانع یکپارچگی و اهداف اسرائیل
دولت جدید الجولانی بر کل سوریه حاکم نیست. دو منطقه اصلی خارج از کنترل او باقی ماندهاند: مناطق تحت کنترل کردها در شرق فرات و استان دروزینشین سویداء در جنوب. عدم حضور نمایندگان این مناطق در دولت جدید، اعتماد متقابل را از بین برده است. این شکاف، زمینه را برای تحقق اهداف دیرینه اسرائیل فراهم کرده است. اسرائیل به دنبال ایجاد یک کریدور زمینی از سرزمینهای اشغالی به منطقه کردستان سوریه برای دسترسی به منابع انرژی و تحقق نقشه «اسرائیل بزرگ» است. نخستین گام برای تحقق این طرح، تثبیت حضور در جنوب سوریه و منطقه دروزینشین است.
بحرانهای داخلی و آینده مبهم
الجولانی برای کسب مشروعیت داخلی و بینالمللی، اقدامات رسانهای و دیپلماتیک گستردهای را آغاز کرد. اما به زودی بحرانهای جدید ظهور کردند. نیروهای تکفیری تحت امر او دست به کشتار گسترده در مناطق علوینشین ساحل سوریه زدند. همزمان، حملات هوایی گسترده اسرائیل، بخش بزرگی از زیرساختهای نظامی سوریه را نابود کرد. همچنین، تلاش دمشق برای تسلط بر استان سویداء به درگیری خونینی با جداییطلبان دروزی انجامید که با حمایت اسرائیل همراه بود. این عوامل، آینده سوریه را بیش از پیش مبهم و خطر تجزیه را افزایش داده است.
منبع: mashreghnews.ir
اخبار سیاسی