آیا دور دوم مذاکرات ژنو سرنوشت خاورمیانه را تعیین میکند؟
مروری کوتاه بر خبر
- دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در ژنو برگزار میشود.
- دونالد ترامپ ناو هواپیمابر جرالد فورد را به خاورمیانه اعزام کرده است.
- سفر نتانیاهو به واشنگتن با هدف هماهنگی نظامی احتمالی تحلیل میشود.
- کارشناس میگوید واشنگتن تهدید ایران برای منطقهای کردن جنگ را جدی گرفته است.
- ترامپ در موقعیت دشواری بین دیپلماسی و اقدام نظامی قرار دارد.
دور دوم مذاکرات هستهای ایران و ایالات متحده روز سهشنبه در ژنو برگزار خواهد شد. این مذاکرات در شرایطی صورت میگیرد که همزمان با تلاشهای دیپلماتیک، تنشهای نظامی نیز افزایش یافته است. دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، از اعزام ناو هواپیمابر یو.اس.اس جرالد فورد به خاورمیانه خبر داده و هشدار داده در صورت شکست مذاکرات، «روز بدی برای ایران» رقم خواهد خورد. در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به واشنگتن سفر کرده است. رحمن قهرمانپور، کارشناس مسائل بینالملل، در تحلیلی از این وضعیت میگوید واشنگتن تهدید ایران را جدی گرفته و ترامپ در موقعیت دشواری قرار دارد.
جزئیات مذاکرات و تحرکات منطقهای
به گزارش اعتماد، دور دوم گفتوگوها با حضور نمایندگانی از عمان به عنوان میانجی برگزار میشود. این دور پس از رایزنیهای دور اول در مسقط انجام میشود که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، آن را «شروعی خوب» توصیف کرده بود. ایران تأکید دارد هرگونه مذاکره باید بدون تهدید و فشار نظامی و صرفاً متمرکز بر جنبههای صلحآمیز برنامه هستهای باشد. همزمان، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، برای هماهنگیهای منطقهای به عمان و قطر سفر کرده است. در سوی دیگر، رافائل گروسی، رییس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ادعا کرده است که با وجود بازگشت بازرسان، امکان بازدید از برخی سایتهای آسیبدیده ایران فراهم نشده است.
تحلیل یک کارشناس: همزمانی دیپلماسی و آمادهباش نظامی
رحمن قهرمانپور در گفتوگو با اعتماد اظهار داشت که اکنون هم مسیر دیپلماسی و هم مسیر تقابل نظامی به طور همزمان در حال پیشرفت است. به باور وی، ایالات متحده به این جمعبندی رسیده که احتمالاً واکنش ایران در صورت درگیری، گستردهتر از جنگ دوازدهروزه گذشته خواهد بود و به همین دلیل پنتاگون در حال تقویت توان نظامی خود در منطقه است. وی افزود: «به نظر میرسد واشنگتن تهدید ایران مبنی بر منطقهای کردن جنگ را جدی گرفته و در نتیجه در حال تقویت استقرار نیروهای نظامی خود در منطقه است تا از گسترش دامنه درگیری جلوگیری کند.»
اهداف پنهان سفر نتانیاهو و موقعیت دشوار ترامپ
قهرمانپور در تحلیل سفر بنیامین نتانیاهو به واشنگتن گفت به نظر میرسد هدف پنهان و مهم این سفر، هماهنگی نظامی و اطلاعاتی با ایالات متحده در صورت اقدام نظامی علیه ایران است. وی ترکیب همراهان نتانیاهو را که عمدتاً چهرههای اطلاعاتی و نظامی بودند، گواه این امر دانست. این کارشناس در مورد موقعیت ترامپ نیز توضیح داد: «تصمیم ترامپ تصمیمی بسیار مهم و تعیینکننده است… اگر او نتواند تهدیدهای خود علیه ایران را عملی کند یا در صورت اقدام نظامی، به نتیجه مطلوب مدنظرش دست نیابد، اعتبارش در سطح جهانی خدشهدار خواهد شد.» قهرمانپور خاطرنشان کرد ترامپ در موقعیت دشواری قرار دارد و ترجیح میدهد با کمترین هزینه، یعنی از طریق یک توافق دیپلماتیک، به خواستههایش دست یابد.
آیندهای نامشخص در تقاطع دیپلماسی و تهدید
به نظر میرسد دور دوم مذاکرات در ژنو، نقطهای حیاتی در تلاقی دیپلماسی، فشار نظامی و بازیهای منطقهای است. نتیجه این مذاکرات نه تنها آینده برنامه هستهای ایران، بلکه امنیت خاورمیانه و مسیر سیاست آمریکا و اسرائیل در هفتهها و ماههای پیش رو را شکل خواهد داد. در این میان، واکنش تهران به تحرکات اخیر واشنگتن و تلآویو و نیز محاسبات نهایی دونالد ترامپ، از عوامل کلیدی تعیینکننده سرنوشت این بحران خواهند بود.
منبع: فرارو
اخبار سیاسی