آیا ترامپ هم رئیس‌جمهور است و هم شورشی؟ تحلیل ژیژک از پارادوکس قدرت

این تحلیل با استناد به یادداشت اسلاوی ژیژک، فیلسوف، در پراجکت سیندیکت، به بررسی پارادوکس نقش دونالد ترامپ در صحنه سیاسی آمریکا می‌پردازد. ترامپ در جایگاه رئیس‌جمهور، هم مجری قانون است و هم به‌عنوان بازیگری شورشی علیه نهادهای دولتی ظاهر می‌شود. این گزارش به فرسایش نظم لیبرال‌دموکراتیک و ظهور ایدئولوژی‌های سخت‌گیرانه در جهان پسالیبرال اشاره دارد.

از پایان تاریخ تا قدرت عریان

نظریه «پایان تاریخ» فرانسیس فوکویاما در سال ۱۹۸۹ که پیروزی نهایی لیبرال‌دموکراسی را پیش‌بینی می‌کرد، اکنون با چالش مواجه شده است. به باور نویسنده، نظم لیبرال‌دموکراتیک دچار فرسایش شده و جای خود را به جهانی داده که در آن «قدرت عریان» اقتصادی، نظامی و سیاسی، جایگزین قواعد چندجانبه شده است. در این چارچوب، اقداماتی مانند سیاست ترامپ در ونزوئلا یا حمله پوتین به اوکراین، نه بر پایه ایدئولوژی، که برای دستیابی به منابع یا گسترش قلمرو تفسیر می‌شوند.

بازگشت ایدئولوژی‌های سخت‌گیرانه

برخلاف تصور رایج از یک جهان «پسایدئولوژیک»، جهان امروز آکنده از ایدئولوژی‌های ملی‌گرایانه و بنیادگرایانه است. شعار «عظمت دوباره آمریکا» (ماگا) خود یک ایدئولوژی منسجم است. نمونه‌های مشابه را می‌توان در بنیادگرایی صهیونیستی در اسرائیل یا ایدئولوژی اوراسیایی پوتین در روسیه مشاهده کرد. الکساندر خاریچف، ایدئولوگ نزدیک به پوتین، حتی از مفهومی به نام «هومو پوتینوس» سخن می‌گوید که در آن چیزهایی مهم‌تر از صرف زندگی فردی وجود دارد.

پارادوکس ترامپ: رئیس‌جمهور و شورشی

نویسنده استدلال می‌کند که وجه تمایز ترامپ با رهبرانی مانند نتانیاهو یا پوتین، در ادغام نقش‌هاست. او فاصله رسمی با نیروهای سخت‌گیر را حفظ نمی‌کند، بلکه مستقیماً فرماندهی آن‌ها را برعهده می‌گیرد. گزارش‌ها حاکی از افزایش ۱۲۰ درصدی نیروهای مسلح اداره مهاجرت و گمرک (ICE) و اعزام آن‌ها با حداقل آموزش به شهرهای تحت اداره دموکرات‌هاست. یک کشیش مکزیکی در مینیاپولیس، رفتار این نیروها را سخت‌گیرانه‌تر از کارتل‌های مواد مخدر توصیف کرده است.

شکایت از خود؛ طنزی که واقعیت شد

این پارادوکس در اقدامی عجیب به اوج خود رسیده است: دونالد ترامپ از اداره مالیات آمریکا (IRS) به مبلغ ۱۰ میلیارد دلار شکایت کرده است؛ نهادی که خود رئیس آن محسوب می‌شود. او خود وضعیت را «عجیب» توصیف کرده و گفته است که باید «با خودش مذاکره کند». آدام شیف، سناتور دموکرات، به طعنه گفته است باید به ترامپ به خاطر «گستاخی این کلاهبرداری» اعتبار داد. این صحنه، طنز فیلم «موزها» ساخته وودی آلن را به یاد می‌آورد که در آن قهرمان هم‌زمان وکیل و متهم خود است.

منبع: فرارو

اخبار سیاسی