آیا تابستان ۱۴۰۵ با بحران آب و برق روبرو میشویم؟ هشدار درباره ذخیره ۳۹ درصدی سدها
مروری کوتاه بر خبر
- حجم پرشدگی مخازن سدهای کشور تا ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ به ۳۹ درصد رسیده است.
- خروجی سدها از ابتدای سال آبی با افت ۲۷ درصدی به ۷.۸۵ میلیارد مترمکعب محدود شده.
- این وضعیت کشور را در آستانه فاز هشدار هیدرولوژیک و ریسک تنش تابستانی قرار داده.
- تأمین آب شرب، تولید برقآبی و آب کشاورزی در تابستان ۱۴۰۵ در معرض خطر است.
- فرصت محدودی برای مدیریت پیشگیرانه و باز تنظیم تخصیصها وجود دارد.
مروری کوتاه بر هشدار بحران آب
وضعیت کنونی ذخایر آبی کشور زنگ خطری جدی برای تابستان پیش رو به صدا درآورده است. آمارهای رسمی وزارت نیرو تا تاریخ ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ نشان میدهد حجم پرشدگی مخازن سدها به ۳۹ درصد و ذخیره آنها به ۲۰.۴۷ میلیارد مترمکعب کاهش یافته است. همزمان، خروجی سدها از ابتدای سال آبی با افت چشمگیر ۲۷ درصدی به ۷.۸۵ میلیارد مترمکعب رسیده که مجموعه این ارقام، ورود به یک فاز هشدار هیدرولوژیک را نشان میدهد.
چرا اواخر بهمن با ذخیره ۳۹ درصدی نگرانکننده است؟
در چرخه سال آبی ایران، بارشهای زمستانی و ذخیره برفی، پایه اصلی تأمین آب در فصول گرم را تشکیل میدهند. قرار گرفتن نسبت پرشدگی مخازن زیر ۴۰ درصد در اواخر بهمن، به معنای شکنندگی حاشیه ایمنی برای عبور از تابستان است. حتی در صورت تحقق بارشهای نرمال در اسفند و فروردین، بخش قابل توجهی از ورودیهای جدید صرف جبران کسری انباشته شده خواهد شد و رساندن ذخایر به سطح امن (بالای ۵۵ تا ۶۰ درصد) را با چالش مواجه میکند. این وضعیت در حوضههای مرکزی و شرقی کشور که با کاهش تجمعی بارشها و افت سفرههای زیرزمینی روبرو هستند، بحرانیتر است.
سناریوهای پیشرو و پیامدهای احتمالی
پیامدهای این کمبود ذخیره به طور مستقیم سه حوزه کلیدی را تحت تأثیر قرار خواهد داد:
– **تأمین آب شرب:** افت تراز مخازن میتواند منجر به کاهش فشار شبکه و احتمال اعمال محدودیتهای مرحلهای در ساعات اوج مصرف شود.
– **تولید برق:** کاهش تولید نیروگاههای برقآبی، فشار بر نیروگاههای حرارتی را افزایش داده و ریسک ناپایداری شبکه برق در اوج مصرف تابستان را بالا میبرد.
– **کشاورزی:** احتمال کاهش سطح زیر کشت یا اعمال محدودیت در تحویل آب وجود دارد که پیامدهای اقتصادی و معیشتی به همراه خواهد داشت.
در بدبینانهترین سناریو، که بارشهای پایانی سال کمتر از میانگین باشد، کشور ممکن است با یک چرخه تشدیدشونده شامل کاهش ورودی سدها، افت بیشتر ذخایر، برداشت اضافه از آبخوانها و تشدید فرونشست زمین مواجه شود.
فرصت محدود برای مدیریت پیشدستانه
عدد ۳۹ درصد در پایان بهمن نشان میدهد اگرچه فرصت تصمیمگیری پیشدستانه محدود است، اما هنوز وجود دارد. اقداماتی مانند اولویتدهی مطلق به آب شرب، بازنگری در تخصیص آب به کشتهای پر مصرف در حوضههای بحرانی، الزام صنایع به بازچرخانی آب و آگاهسازی عمومی برای صرفهجویی واقعی میتواند بخشی از ریسک تابستان ۱۴۰۵ را کنترل کند. به تعویق انداختن این سیاستها، دامنه مداخله مؤثر را کوچکتر کرده و کشور را به سمت مدیریت اضطراری بحران در اوج گرما سوق خواهد داد. تصمیمهای اسفند و فروردین، تعیینکننده آرامش یا تنش در تیر و مرداد خواهند بود.
منبع: w3.org
اخبار اجتماعی